חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

 

 

 

אוצר הלשון הספניולית (לאדינו) לדורותיה – המילון המקיף ההיסטורי

חיפוש במילון

לפי סדר אלפביתי

 

 

Trezoro de la Lengua Djudeoespanyola (ladino)

 a traves de las Epokas - Diksionario amplio istoriko

Bushkida dentro del diksionario

Segun el orden alfabetiko

 

 

 

רשום שתי אותיות או יותר של התחלת הערך

Eskrivir dos letras o mas del empesijo de la palavra

 

ערכים ראשיים

Entradas prinsipales

תרגום אנגלי

פירוש

תעתיק עברי

ערך

מפתח

traduksión inglez

esplikasion

transkripsión ebrea

entrada

indeks

to be given to drink

מושקה

אביב'יראדו

abeverado adj.

769

'doesn?t distinguish between here and there' - ignorant

אינו מבחין בין פה לשם - בור ועם הארץ

אדה - נו סאב'יר ני אדה ני בוראדה

adá (t.) - no saver ni adá ni buradá

2905

related to the adverb

ששייך לתואר הפועל

אדב'ירבייאל

adverbial adj.

5030

adverb

תואר הפועל

אדב'ירבייו/אדב'ירבו

adverbio/adverbo m.

5040

be against, oppose

התנגד

אדב'ירסאר

adversar v.

5050

rival

יריב

אדב'ירסארייו

adversario m. & adj.

5060

rivalry, contrast; trouble, calamity

יריבות, ניגוד; צרה, פורענות

אדב'ירסידאד/אדב'ירסיטה

adversidad/adversitá f.

5070

warning; reminder

אזהרה; תזכורת

אדב'ירטינסייה

advertensia f.

5080

warn; remind

הזהיר; הזכיר

אדב'ירטיר

advertir v.

5090

financial negotiation, business

משא ומתן כספי, עסקים

אלאג'אק-ב'יריג'יק

aladjak-veredjek (t.) m.

13910

אלדיב'ידרה ר' ב'ירדאד

aldevedrá adv. cf. verdad

15090

commercial or business activity; a flow of buyers

פעילות מסחרית, עסקית; זרם של קונים

אליש פ'יריש/אליש ב'יריש

alish ferish/alish verish (t.) m.

17450

to thank; to thank for goog news

הודה; הודה על בשורה טובה

אלב'יריסייאר

alverisiar v.

20130

אלב'יריסייאס ר' אלבריסייאס

alverisias cf. albrisias

20140

אמוב'יר ר' מוב'יר

amover cf. mover

23180

anniversary

יום השנה

אניב'ירסארייו

aniversario m.

25660

to notice, to notice a-, to sense

הבחין, הבחין ב-(בעין), חש

אפירסיב'יר/אפירסיב'יר

apersivir/apersever v.

29440

to realize that-, to notice that-

נוכח ב-, הבחין ש-

אפירסיב'ירסי/אפירסיב'ירסי

apersivirse/aperseverse v. refl.

29450

אריביב'ירסי ר' אריביב'ירסי

arrebiverse cf. arrebivirse

35590

to invert, to confuse; to mention, to hint; to bring back to life an old fight; to feel bad; to shake, to wave

הפך, בילבל; הזכיר, רמז; החיה מריבה ישנה; חש ברע; טילטל, נפנף

אריבולב'יר

arrebolver v.

35730

to become entangled, to get into trouble

הסתבך

אריבולב'ירסי

arrebolverse v. refl.

35780

אריבואילב'יר ר' אריבולב'יר

arrebuelver v. cf. arrebolver

35820

to decid, to make a decision, to set his mind

החליט, קיבל החלטה, קבעבדעתו

אריסולב'יר

arresolver v.

38220

to overflow

עלה על גדותיו, גלש

אריב'ירטיר

arreverter v.

38910

to overflow; to pour out his heart

עלה על גדותיו, גלש; שפך את ליבו

אריב'ירטירסי

arreverterse v. refl.

38940

filled to overflowing

מלא עד גדותיו

אריב'ירטידו

arrevertido adj.

38950

too full, overflowing

מלא מדי, גולש

אריב'ירטיינדו

arrevertiendo adj.

38960

overflow

גלישה, עליה על גדות

אריב'ירטימיינטו

arrevertimiento m.

38970

אריב'יטיר ר' אריב'ירטיר

arrevitir cf. arreverter

39090

air, wind; atmosphere; climate, weather, hospitality

אוויר, רוח; אווירה, אטמוספירה; אקלים, מזג אוויר, סבר פנים

אב'יר

aver (ebr.) m.

51880

property, assets, capital; business negotiations

רכוש, נכסים, הון; מו''מ עסקי

אב'יר

aver m.

51960

to have, to contain, to exist, to happen

היה (יש), היה לו, הכיל, היה ל-, התקיים, קרה

אב'יר

aver v.

51970

crime, sin

עבירה, חטא

עבירה

averá (ebr.) f.

52030

verified, approved

מאומת, מאושר

אב'ירדאדיאדו

averdadeado adj.

52040

to verify, to confirm correctness, to verify correctness

אימת, אישר נכונות, בירר נכונות

אב'ירדאדיאר

averdadear v.

52050

diagonally

באלכסון

אב'ירי

averé adv.

52060

in shame

בבושת פנים

אב'ירגואינסאדאמינטי

averguensadamente adv.

52070

embarrassed, ashamed

בוש, נכלם, מבוייש

אב'ירגואינסאדו

averguensado adj.

52080

insulting, humiliating

מבייש, פוגע בכבוד, משפיל, מעליב, מבזה

אב'ירגואינסאנטי

averguensante adj.

52090

to put to shame, to humiliate, to offend, to insult, to despise

בִּיֵּשׁ, השפיל, פגע בכבוד, העליב, ביזה

אב'ירגואינסאר

averguensar v.

52100

to be ashamed, to show insecurity

התבייש, בוש בחברה, גילה חוסר בטחון עצמי

אב'ירגואינסארסי

averguensarse v. refl.

52110

shy

ביישן

אב'ירגואינסוזו

averguensozo adj.

52120

exploring the truth, searching for the truth, investigating

חֵקֶר האמת, חיפוש האמת, חקירה

אב'יריגואמיינטו

averiguamiento m.

52130

to verify, to investigate, to find out, to analyze

אימת, חקר, ברר, ניתח

אב'יריגואר

averiguar v.

52140

fan, with good air directions; pleasant, entertaining, nice, easy-going, playful

מאוורר, בעל כיווני אוויר טובים; נעים, משעשע, נחמד, קל מזג, שובב

אב'ירלי/ליאה

averlí/ía adj.

52150

hate

שנאה

אב'ירסייון

aversión f.

52160

hated, unwanted, antipathetic

שנוא, בלתי רצוי, אנטיפתי

אב'ירסיז

aversiz adj.

52170

to inform; to warn

הודיע; הזהיר

אב'ירטיר

avertir v.

52180

אב'ירטורה ר' אב'יירטורה

avertura cf. aviertura

52187

notice, warning

הודעה, אזהרה

אב'ירטיסימיינטו

avertisimiento (fr.) m.

52190

אב'ריגואינסאדו ר' אב'ירגואינסאדו

avreguensado adj. cf. averguensado

53230

אב'ריגואינסאנטי ר' אב'ירגואינסאנטי

avreguensante cf. averguensante

53240

אב'ריגואינסאר ר' אב'ירגואינסאר

avreguensar v. cf. averguensar

53250

אב'רונגואינסאר ר' אב'ירגואינסאר

avrunguensar v. cf. averguensar

53650

to drink, to sip; to deceive; to trust in

שתה, לגם, גמע; רימה, הערים; נתן אמון ב-

ביב'יר

bever v.

67120

beverage, potion; drinking

משקה, שיקוי; שתיה

ביב'יראז'י

beveraje m.

67290

beverages

משקאות

ביב'יריס

beveres m. pl.

67300

ביב'יריסייו ר' ביב'ידירו

beverisio cf. bevedero

67320

to be drunk

נשתה, נלגם, נגמע

ביב'ירסי

beverse v. refl.

67325

ביב'ראז'י ר' ביב'יראז'י

bevraje cf. beveraje

67440

to return, to replace, to convert

חזר, שב, החליף, המיר

בולב'יר

bolver v.

75080

to return

חזר, שב

בולב'ירסי

bolverse v. refl.

75090

בוב'יריאה ר' בוב'ידאד

bovería cf. bovedad

76870

בראב'יריאה ר' בראב'ורה

bravería f. cf. bravura

78520

בריב'אז'י ר' ביב'יראז'י

brevaje cf. beveraje

78850

intrigue, conspiracy

תכך, תככים, קנוניה, מזימות, אינטריגה

דאלאב'ירה

dalavera (t.) f.

90950

intriguer

תככן, אינטריגנט

דאלאב'יראג'י/דאלאב'ירג'י

dalaveradjí/dalaverdjí (t.) m.

90970

דאלאב'יראסי ר' דאלאב'יראג'י

dalaverasi (t.) cf. dalaveradjí

90980

to untie; to entertain

התיר; שעשע, בידר

דיסבולב'יר

desbolver v.

101130

to extricate oneself, to get along, to find a way out, to find a solution; to have fun

חילץ עצמו, נחלץ, הסתדר, מצא מוצא, מצא פיתרון; השתעשע, התבדר

דיסבולב'ירסי

desbolverse v. refl.

101140

דיסבואילב'יר ר' דיסבולב'יר

desbuelver cf. desbolver

101380

דיסקובי'רטורה ר' דיסקוב'יירטורה

deskuvertura cf. deskuviertura

107025

shamelessness, impudence, boldness, immodesty

חוסר בושה, חוצפה, עזות פנים, חוסר צניעות

דיסב'ירגואינסה

desverguensa f.

111520

shameless, unassuming, cheeky

חסר בושה, בלתי צנוע, חצוף, מחוצף, חוצפן, עז פנים

דיסב'ירגואינסאדו

desverguensado adj.

111530

to become cheeky, to lose shame, to lose restraints

הפך לחוצפן, איבד את הבושה, איבד את המעצורים

דיסב'ירגואינסארסי

desverguensarse v. refl.

111540

shameless

חסר בושה

דיסב'ירגואינסוזו

desverguensozo adj.

111550

duty

חובה

דיב'יר

dever m.

112660

to be obligated, to be in debt

היה חייב/מחוייב, חב; היה צריך

דיב'יר/סי

dever/se v.

112670

lack of personal interest, lack of benefit

חוסר עניין אישי, חוסר טובת הנאה

דיב'ירא

devera

112730

to suffer, to live a hard life

סבל, חי חיים קשים

דיב'ירילייאר

deveriyar (t.) v.

112750

דיזב'ירגואנסאדו ר' דיסב'ירגואינסאדו

dezverguansado cf. desverguensado

118750

דיזב'ירגואינסה ר' דיסב'ירגואינסא

dezverguensa cf. desverguensa

118760

דיזב'ירגואינסאמיינטו ר' דיסב'ירגואינסה

dezverguensamiento cf. desverguensa

118770

דיזב'ירגואינסאניאה ר' דיסב'ירגואינסה

dezverguensanía cf. desverguensa

118780

to dissolve

המיס בתוך נוזל, מוסס, מהל, דילל; פירק

דיסולב'יר

disolver v.

124520

variety, diversity, abundance

שונות, רבגוניות,שפע

דיב'ירסידאד/דיב'ירסיטה

diversidad/diversitá f.

125300

diversion

הסחה

דיב'ירסייון

diversión f.

125310

different

שונה, נבדל

דיב'ירסו

diverso adj.

125320

various

שונות

דיב'ירסוס

diversos adj. pl.

125330

entertaining

משעשע, מבדר

דיב'ירטיינטי

divertiente adj.

125340

amusement, entertainment, recreation; mischief, gaiety; divertimento (music)

שעשוע, בידור, בילוי, השתעשעות; שובבות, עליצות; קטע ביניים (מוסיקה)

דיב'ירטימיינטו

divertimiento

125350

to entertain, to amuse

בידר, שיעשע

דיב'ירטיר

divertir v.

125360

to have fun

התבדר, השתעשע

דיב'ירטירסי

divertirse v. refl.

125370

דיב'ירזו ר' דיב'ירסו

diverzo cf. diverso

125375

jewel, precious stone; darling

תכשיט, אבן יקרה; יקיר

ג'אב'יר

djaver (t.) m.

126460

a jeweler, a jewelry seller

תכשיטן, מוכר תכשיטים

ג'אב'ירג'י

djaverdjí (t.) m.

126500

duty, obligation, commitment; moral obligation, moral law; role, task; homework

חובה, מחוייבות, התחייבות; מחוייבות מוסרית, חוק מוסר; תפקיד, משימה; שעורי בית

דוב'יר

dover m.

132880

to pump, to absorb, to swallow,; to suffer, to feel insulted, to feel tired

שאב, ספג, בלע, קלט; סבל, חש עלבון, חש עייפות

אימביב'יר

embever v.

143050

to be absorbed

נספג

אימביב'ירסי

embeverse v. refl.

143060

to immerse in; to wrap; to complicate, to confuse

שיקע ב-; עטף; סיבך, בלבל

אימבולב'יר

embolver v.

143410

to immerse in, to immerse himself in ..; to get dirty

שקע ב-, השתקע ב-; התלכלך

אימבולב'ירסי

embolverse v. refl.

143420

אימבואילב'יר ר' אימבולב'יר

embuelver cf. embolver

144080

אינבולב'יר ר' אימבולב'יר

enbolver cf. embolver

147520

איניב'יראנו ר' אינב'יראנו

eneverano cf. enverano

149390

to notice

הבחין ב-

אינטריב'יר

entrever v.

162810

summer period

תקופת הקיץ

אינב'יראנאדה

enveranada f.

164020

to spent the summer

קייץ, בילה את הקיץ

אינב'יראנאר

enveranar v.

164040

who dresses in a premature summer way

שמתלבש בצורה קייציתבטרם עת

אינב'יראנירו

enveranero adj.

164050

summer

קיץ

אינב'יראנו

enverano m.

164060

אינב'ירמיז'יסידו ר' אינב'ירמילייסידו

envermejesido cf. envermeyesido

164070

אינב'ירמיז'יסיר ר' אינב'ירמילייסיר

envermejeser cf. envermeyeser

164080

reddish

חכלילי, אדמומי, אדמדם

אינב'ירמילייסידו

envermeyesido adj.

164090

to redden, to become reddish

האדים, עשה חכלילי

אינב'ירמילייסיר

envermeyeser v.

164100

to, towards

אל, כלפי, לקראת, לכיוון, לגבי

אינב'ירסו

enverso prep.

164110

broom maker

יצרן מטאטאים

איסקוב'ירו

eskovero m.

170320

to excite, to cause excitement, to arouse pity

ריגש, גרם התרגשות, עורר רחמי

איסמוב'יר

esmover v.

171980

to get excited

התרגש

איסמוב'ירסי

esmoverse v. refl.

171990

קייצי, שמקדים את הקיץ (מתלבש קל)

איסב'יראנירו

esveranero adj.

179810

איסב'יראנו ר' אינב'יראנו

esverano cf. enverano

179820

איזמוב'יר ר' איסמוב'יר

ezmover cf. esmover

181620

איזמוב'ירסי ר' איסמוב'ירסי

ezmoverse cf. esmoverse

181640

פ'ירב'ינטאר ר' פ'ירב'יר

ferventar cf. ferver

186740

to boil, to ferment

רתח, תסס, געש

פ'ירב'יר

ferver v.

186760

man, male, master

גבר, אדון

גבר

gever (ebr.) m.

202550

ovary (in poultry)

שחלה (בעופות)

גוב'ירה

govera f.

204750

governor

מושל, שליט, נציב, נגיד

גוב'ירנאדור/גוב'ירנאטור

governador/governator m.

204760

governed

נשלט

גוב'ירנאדו

governado adj.

204767

governmental

ממשלתי

גוב'ירנאמינטאל

governamental adj.

204770

government

ממשלה, שלטון

גוב'ירנאמיינטו

governamiento m.

204780

daily food, livelihood

כלכלה, מחיה

גוב'ירנאנסה

governansa f.

204790

governess

אומנת

גוב'ירנאנטה/גוב'ירנאנטי

governanta/governante f.

204800

to govern

משל ב-, שלט ב-, ניהל; כלכל

גוב'ירנאר

governar v.

204830

to control himself

שלט בעצמו

גוב'ירנארסי

governarse v. refl.

204840

גוב'ירנאסייון ר' גוב'ירנאנסה

governasión cf. governansa

204850

governmental

שלטוני, ממשלי

גוב'ירנאטיב'ו

governativo adj.

204860

גוב'ירנייו ר' גוב'ירנאנסה

governio cf. governansa

204870

government, rule; livelihood

ממשלה, שלטון,ממשל; מזון, מחיה, כלכלה

גוב'ירנו/גוב'יירנו

governo/govierno m.

204880

eggs seller

מוכר ביצים

גואיב'ירו

guevero m.

209300

carob (the tree)

עץ חרובים

חארוב'ירו

harovero m.

213730

friend, colleague, partner; member (in an organization)

חבר, רע, עמית, שותף; חבר (בארגון)

חבר (חברים)

haver (ebr.) m. (pl.: haverim/haveres)

214560

spouse, wife, girlfriend

בת זוג, רעיה, חברה

חברה

havera (ebr.) f.

214600

חאב'יראנסה ר' חאב'ראנסה

haveransa (ebr.) cf. havransa

214610

partner

בן זוג

חאב'יריקו

haveriko m.

214620

friendship; company

חברות, רעות; חברה

חברות

haverut (ebr.) f.

214630

inadvertence

חוסר תשומת לב, הסחדעת; טעות שבהסח הדעת

אינאדב'ירטינסייה

inadvertensia f.

221700

אינביב'יר ר' אימביב'יר

inbever cf. embever

222030

reversal, substitution

היפוך, החלפה, שיכול

אינטירב'ירסייון

interversión f.

227810

inverted

הפוך - שמקומו הוחלף

אינטירב'ירטידו

intervertido adj.

227820

to swap, to convert, to swap places

החליף, המיר, החליף מקומות

אינטירב'ירטיר

intervertir v.

227830

summer period

תקופת הקיץ

אינב'יראנאדה

inveranada f.

228590

inverse

הפוך

אינב'ירסו

inverso adj.

228600

irreverence

העדר יראת כבוד, חוסר רגש כבוד

איריב'ירינסייה

irreverensia f.

229710

irreverence

בלתי הפיך

איריב'ירסיבלי

irreversible adj.

229715

קאדאב'יר ר' קאדאב'רי

kadaver cf. kadavre

232690

of dead, of carcass; who looks like dead

של מת, של פגר; שנראה כמו מת

קאדאב'יריקו

kadavériko adj.

232700

captivity, exile,

שבי, שביה, גלות, עבדות

קאטיב'ירייו

kativerio m.

246500

to have a seat/space; to match

יכול להכנס (יש לו מקום); התאים

קאב'יר

kaver v.

247450

in the color of coffee

בצבע הקפה

קאב'ירינגי

kaverengí (t.) adj.

247510

cave

מערה

קאב'ירנה

kaverna f.

247520

קאב'ירנו

kaverno cf. kavra

247525

full of caves, dark, deep (deep voice), scary

מלא מערות, חשוך, עמוק (קול עמוק), מפחיד

קאב'ירנוזו

kavernozo adj.

247530

קיפו ר' קאב'יר (ייו קיפו = ייו קאב'ו)

kepo cf. kaver (yo kepo = yo kavo)

251910

grave, grave plot

קבר, חלקת קברים

קבר

kever (ebr.) m.

252750

manufacturer/seller of nails

יצרן/מוכר מסמרים

קלאב'ירו

klavero m.

256870

to move, to shock, to arouse pity

ריגש, זעזע, עורר רחמים

קונמוב'יר

konmover v.

266000

to get excited; to be shocked

התרגש; הזדעזע

קונמוב'ירסי

konmoverse v. refl.

266010

to conceive

הגה, דמיין, הבין; הרתה ללדת

קונסיב'יר/קונסיב'יר

konsever/konsevir v.

267030

controversy

ויכוח, פולמוס, מחלוקת

קונטרוב'ירסה

kontroversa f.

269960

to controvert

התפלמס, התווכח

קונטרוב'ירסאר

kontroversar v.

269970

to converse

שוחח

קונב'ירסאר

konversar v.

270330

conversation

שיחה

קונב'ירסאסייון

konversasión f.

270340

conversion; conversion of religion

חילוף, המרה; המרת דת

קונב'ירסייון

konversión v.

270350

convert, Maranno (in Spain)

מומר, אנוס (בספרד)

קונב'ירסו

konverso m. & adj.

270360

converted

שנהפך ל-; מומר, משומד

קונב'ירטידו

konvertido n. & adj.

270370

conversion; conversion of religion

המרה; המרת דת, מומרות

קונב'ירטימיינטו

konvertimiento m.

270380

to convert

שינה, החליף, המיר (מטבע); המיר דת

קונב'ירטיר

konvertir v.

270390

to convert

המיר דתו, השתמד

קונב'ירטירסי

konvertirse v. refl.

270400

convertible

נוח להשפעה ושכנוע (להמרת דעה/דת)

קונב'ירטיב'לי

konvertivle adj.

270410

cover; curtain

כיסוי; וילון; פרוכת

קוב'ירטירו

kovertero m.

274610

deck; tablecloth

סיפון; מפת שולחן

קוב'ירטה ר' קוב'יירטה

kuverta cf.

283280

covering of the Holy Ark

כפורת

קוב'ירטירו

kuvertero m.

283285

קוב'ירטורה ר' קוב'יירטורה

kuvertura cf. kuviertura

283290

לייוב'יר ר' לוב'ייאר

lyover cf. luviar

295355

embezzlement

מעילה

מאלב'ירסאסייון

malversasión f.

299690

youth; brave action

בני הנעורים, עלומים; פעולה אמיצה

מאנסיב'יריאה

mansevería f.

303000

to show great curiosity, to ask to know the intimate details

לגלות סקרנות גדולה, לבקש להכיר את הפרטים האינטימיים לפרטי הפרטים

מאטו- בושקאר די סאב'יר איל מאטו אי איל מאטיקו

mató- bushkar de saver el mató i el matiko

307420

מולב'יר ר' מוב'יר

molver cf. mover

322230

our teacher and rabbi

מורנו ורבנו

מורנו ורבנו

morenu verabenu (ebr.)

323510

to give birth prematurely, to miscarry (to have an abortion); to move

ילדה טרם זמן, הפילה (עשתה הפלה); הניע, הזיז

מוב'יר

mover v.

324700

to move, to move from place to place, to move oneself to

התנועע, זז, עבר ממקום למקום, עקר עצמו ל-

מוב'ירסי

moverse v. refl.

324710

מוזיב'ירליק ר' מוזיב'ירליק

muzeverlik (t.) cf. muzivirlik

329980

אוליב'ירו ר' אוליב'אל/אוליב'אר

olivero cf. olival/olivar

340110

poppy

פרג

פאפאב'ירה

papavera f.

350105

tip, pourboire

דמי שתיה, טיפ

פאראביב'יר

parabever m.

351130

to persevere

התמיד ב-, המשיך

פירסיב'יראר

perseverar v.

365000

perseverance

התמדה, התמד, שקידה; עקשנות

פירסיב'ירינסייה/ראנסייה

perseverensia/ransia f.

365010

perseverante

מתמיד, יציב

פירסיב'ירינטי/ראנטי

perseverente/rante adj.

365020

perversity

עוות מוסרי, שפלות, פרברטיות

פירב'ירסידאד/פירב'ירסיטה

perversidad/perversitá f.

365670

perversion

פריצות, הוללות, שחיתות המידות, פרברסיה

פירב'ירסייון

perversión f.

365680

pervert

מושחת, מעוות, נלוז, נפסד, בלתי מוסרי, פרברטי

פירב'ירסו

perverso adj.

365690

perverted

מושחת, נשחת, מקולקל, הולל, פרוץ, סוטה, סוטה מדרך הישר

פירב'ירטידו

pervertido adj.

365700

perverter

משחית, מקלקל

פירב'ירטידור

pervertidor m.

365710

perverseness

השחתה, קלקול, עיוות

פירב'ירטימינטו/מיינטו

pervertimento/miento m.

365720

to pervert

השחית, קלקל, סילף

פירב'ירטיר

pervertir v.

365730

powder, dust

אבקה, אבק

פולב'יריאה

polvería f.

375210

פולב'יריאו ר' פולב'ארינה

polverío cf. polvarina

375220

dust cloud

ענן אבק

פולב'ירה

polvera f.

375230

flour seller

מוכר קמח

פולב'ירו

polvero m.

375240

poverty

עניות, דלות

פוב'ירידאד

poveredad f.

377730

poor, unfortunate, unlucky

מסכן, אומלל, בעל מזל ביש

פוב'יריליקו

povereliko (it.) adj.

377740

poor, unfortunate

מסכן, אומלל

פוב'יריטו

povereto (it.) adj.

377750

poor, unfortunate, pauper

מסכן, אומלל; אביון

פוב'ירו

póvero (it.) adj.

377760

פוב'וריטו ר' פוב'יריטו

povoreto cf. povereto

377820

פוב'ורוטה ר' פוב'ירידאד

povorotá cf. poveredad

377835

פוב'ריטו ר' פוב'יריטו

povreto cf. povereto

377860

spring

אביב

פרימאב'ירה

primavera f.

382140

proverb

משל, פתגם

פרוב'ירב/פרוב'ירבייו/פרוב'ירבו

proverb/proverbio/proverbo m.

385570

proverbial

פתגמי, משלי; מפורסם, ידוע לכל

פרוב'ירבייאל

proverbial adj.

385580

פודריג'אב'יל/ב'יר ר' פודריז'אב'יל

pudredjavel/ver cf. pudrejavel

386430

pullover

אפודה

פולוב'יר

pulover (ing.) m.

387790

pulverizer

מזלף

פולב'יריזאדור

pulverizador m.

387960

to erode, to crush, to crumble; to pulverize

שחק, כתש, פורר; הזליף

פולב'יריזאר

pulverizar v.

387970

pulverizing

שחיקה, כתישה

פולב'יריזאסייון

pulverizasión f.

387980

coup, revolution, upheaval

הפיכה, מהפיכה, תהפוכה

ראנב'ירסאמיינטו

ranversamiento (fr.) m.

392090

to overturn, to overthrow

הפך, הפיל

ראנב'ירסאר

ranversar (fr.) v.

392100

to return; to retract, to deny; to recall (in one's memory), to revive in one's memory

חזר; חזר בו, התכחש; גילגל (בזכרונו), נזכר, החיה בזכרונו

ריבולב'יר/סי

rebolver/se v.

394460

ריבואילב'יר ר' ריבולב'יר

rebuelver cf. rebolver

394590

רימולב'יר ר' רימוב'יר

remolver cf. remover

400090

to crawl, to trample, to walk on its belly

זחל, רמס, הלך על גחונו

רימוב'יר

remover v.

400160

to crawl

הזדחל

רימוב'ירסי

removerse v. refl.

400170

second party

צד שני

ריב'יר

rever (fr.) m.

405160

to see again, to see each other

ראה שנית, התראה

ריב'יר

rever v.

405170

admiration, reverence; bowing

הערצה, יראת כבוד; קידה

ריב'יראנס

reverans (fr.) m.

405190

ריב'ירדידו ר' ריב'ידרידו

reverdido cf. revedrido

405200

honorable, respected (said of a religious person)

נכבד, נערץ (נאמר על איש דת)

ריב'ירינדו

reverendo adj.

405210

reverence, admiration; giving respect, salute, bow

יראת כבוד, הערצה; מתן כבוד, הצדעה, קידה

ריב'ירינסייה

reverensia f.

405220

admirer, acquirer of respect

מעריץ, רוכש כבוד

ריב'ירינטי

reverente adj.

405230

to vomit

הקיא

ריב'ירסאר

reversar v.

405240

to overfill

גדש, הגדיש

ריב'ירטיר

reverter v.

405250

packed

גדוש

ריב'ירטידו

revertido adj.

405260

ריב'ולייו ר' ריב'ולב'יר

revolio cf. revólver

405500

pistol, drum pistol

אקדח, אקדח תופי

ריב'ולב'יר

revólver m.

405660

ריב'ולב'יר/סי ר' ריבולב'יר/סי

revolver/se cf. rebolver/se

405670

gun shot

ירית אקדח

ריב'ולב'יראדה

revolverada f.

405680

to decide; to resolve

החליט; פתר

ריזולב'יר

rezolver v.

406460

to make up his mind

החליט ל-, החליט בדעתו

ריזולב'ירסי

rezolverse v. refl.

406470

Knowledge, understanding, intellect, opinion

ידע, הבנה, שכל, דעה

סאב'יר

saver m.

418890

Knew, was learned, was familiar with

ידע, היה מלומד, הכיר

סאב'יר

saver v.

418930

Knowledge, knowledge

ידיעה, ידע

סאב'יריסייו

saverisio m.

419090

knew, was able to

ידע, היה מסוגל

סאב'ירסי

saverse v. refl.

419100

grain

דגן

סיב'ירה

severa f.

427260

Strictly, severely, seriously

בקפדנות, בחומרה, בכובד ראש

סיב'יראמינטי

severamente adv.

427270

Rigor, severity

קפדנות, חומרה

סיב'ירידאד/סיב'יריטה

severidad/severitá f.

427280

Gopher wood; acacia trees (from which the cloths for carrying the Ark were made)

עץ גופר; עצי שיטים (שמהם היו עשויים הבדים לנשיאת הארון)

סיב'ירנו

severno m.

427290

Serious, severe, strict, tough

רציני, חמור, קפדן, קשוח

סיב'ירו

severo adj.

427300

To turn worlds

להפוך עולמות

שמים וארץ- אריבואילב'יר שמים וארץ

shamayim vaares- arrebuelver shamayim vaares (ebr.)

428530

Shameless, impudent

חסר בושה, חוצפן

סינב'ירגואינסה

sinverguensa adj.

436300

סיב'ירה ר' סיב'ירה

sivera cf. severa

437640

Swallow, gulp, gulp noisily, suck; inhale, smell, sniff; gnaw; weaken due to sexual overactivity

גמע, גמא, גמע ברעש, מצץ; שאף, הריח, רחרח; כרסם; נחלש בשל פעילות יתר מינית

סורב'יר

sorver v.

442520

Sign, proverb

שלט, משל

סוב'יראניאר

soveranear v.

443450

Sovereignty

ריבונות

סוב'יראנידאד/סוב'ירינידאד

soveranedad/soverenedad f.

443460

Sovereignty

ריבונות

סוב'יראניאה

soveranía f.

443470

Ruler, king, sovereign; sovereign, supreme

שליט, מלך, ריבון; ריבוני, עליון

סוב'יראנו

soverano m. & adj.

443480

סוב'ירבייו ר' סובירב'ייו

soverbio cf. sobervio

443490

סוב'ירינידאד ר' סוב'יראנידאד

soverenedad (fr.) cf. soveranedad

443500

סוב'ירינו ר' סוב'יראנו

sovereno (fr.) cf. soverano

443510

סוב'ירב'ייה ר' סובירב'ייה

sovervia cf. sobervia

443520

סוב'ראנו ר' סוב'יראנו

sovrano cf. soverano

443670

tavern, saloon, pub, tavern

מרזח, בית מרזח, מסבאה, פאב, טברנה

טאב'ירנה

taverna f.

455100

bartender, tavern owner

מוזג, בעל מרזח

טאב'ירנאג'י

tavernadjí m.

455110

טאב'ירנאקלו/נאגלו ר' טאבירנאקלו

tavernaklo/naglo cf. tabernaklo

455120

bartender, tavern owner

מוזג, בעל מרזח

טאב'ירנירו

tavernero m.

455130

small tavern

בית מרזח קטן

טאב'ירניקה

tavernika f.

455140

crosspiece

קורה רוחבית

טראב'ירסה

traversa (fr.) f.

471010

to pass, to cross

עבר, חצה

טראב'ירסאר

traversar (fr.) v.

471020

through

דרך, מבעד ל-

טראב'ירסו- אה טראב'ירסו

traverso- a traverso

471040

to see (derogatory form)

ראה (צורת גנאי)

טריזב'יר

trezver v.

472470

global, universal

עולמי, אוניברסלי

אוניב'ירסאל

universal adj.

478630

global, universal, general, inclusive

עולמיות, אוניברסליות, כלליות, כוללניות

אוניב'ירסאלידאד

universalidad f.

478640

universally

באופן אוניברסלי

אוניב'ירסאלמינטי

universalmente adv.

478650

university, college

אוניברסיטה, מכללה

אוניב'ירסידאד/אוניב'ירסיטה

universidad/universitá f.

478660

academic, university

אקדמי, אוניברסיטאי

אוניב'ירסיטארייו

universitario adj.

478670

academic

אקדמאי

אוניב'ירסיטארייו

universitario m.

478680

universe, world

תבל, יקום, עולם

אוניב'ירסו

universo m.

478690

grape seller

מוכר ענבים

אוב'ירו

uvero m.

479850

ב'ארדה ר' ב'ירדאד

vardá cf. verdad

482030

property tax imposed on non-Muslims in turkey during world war ii

מס רכוש שהוטל על הלא מוסלמים בתורכיה במלחה''ע השניה

ב'ארליק ב'ירגיסי

varlik vergisi (t.)

482260

ב'ארטיר ר' ב'ירטיר

varter cf. verter

482320

ב'ידרה ר' ב'ירדאד

vedrá cf. verdad

483110

ב'ידראדיריאה ר' ב'ירדאדיריאה

vedradería cf. verdadería

483130

ב'ידראדירו ר' ב'ירדאדירו

vedradero cf. verdadero

483140

ב'ייר ר' ב'יר

veer cf. ver

483340

to see, to look; to examine, to judge, to evaluate

ראה, הסתכל; בחן, שפט, העריך

ב'יר

ver v.

485570

border, side

שפה, צד

ב'ירה

vera f.

485870

really

באמת

ב'יראמינטי

veramente adv.

485890

ב'יראנאר ר' אינב'יראנאר

veranar cf. enveranar

485900

ב'יראנדה (1) ר' ב'אראנדה

veranda (1) cf. varanda

485910

glass roof

גג זכוכית

ב'יראנדה (2)

veranda (2) f.

485920

ב'יראנדאדו ר' ב'אראנדאדו

verandado cf. varandado

485930

ב'יראנו ר' אינב'יראנו

verano cf. enverano

485940