חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

 

 

 

אוצר הלשון הספניולית (לאדינו) לדורותיה – המילון המקיף ההיסטורי

חיפוש במילון

לפי סדר אלפביתי

 

 

Trezoro de la Lengua Djudeoespanyola (ladino)

 a traves de las Epokas - Diksionario amplio istoriko

Bushkida dentro del diksionario

Segun el orden alfabetiko

 

 

 

רשום שתי אותיות או יותר של התחלת הערך

Eskrivir dos letras o mas del empesijo de la palavra

 

ערכים ראשיים

Entradas prinsipales

תרגום אנגלי

פירוש

תעתיק עברי

ערך

מפתח

traduksión inglez

esplikasion

transkripsión ebrea

entrada

indeks

אפלאזיר ר' אפלאזיאר

aplazer cf. aplazear

29940

to ripen, to mature; to get to the right cooking point

הבשיל, הגיע לבשלות; הגיע לנקודת הבישול הטובה

אריפ'אזירסי

arrefazerse v. refl.

35890

to make, to create; to help, to assist

עשה, יצר; עזר, סייע, הושיט עזרה

אזיר

azer v.

55120

פלדי, עשוי מפלדה

אזיראדו

azerado adj.

55405

steel

פלדה

אזירו

azero m.

55410

to become; to pretend, to make himself; to ripen, to complete its ripening; to die

נעשה, הפך ל-, היה ל-; העמיד פנים, עשה עצמו; הבשיל, השלים בישולו; מת

אזירסי

azerse v. refl.

55420

charitable giving

גמילות חסד

ביינאזיר

bienazer m.

68450

fireplace; bonfire, hearth; shovel

אח; מדורה, מוקד; מחתה

בראזירו

brazero m.

78670

to do something without thinking

לעשות משהו בלי לחשוב

בובאלאסקה - אזיר אלגו אה לה בובאלאסקה

bubalaska (serb.-cro.)- azer algo a la bubalaska

80010

to disassemble, to destroy

פרק, הרס

דיספ'אזיר

desfazer v.

102140

to disintegrate, to be destroyed, to melt, to dissolve; to make grimaces (mocking or coquetry)

התפרק, נהרס, נמס, התמוסס; עשה העוויות בפרצוף (בלעג או כהתגנדרות)

דיספ'אזירסי

desfazerse v. refl.

102210

discomfort, rejection, dissatisfaction, resentment

אי נעימות, דחיה, חוסר שביעות רצון, מורת רוח

דיספלאזיר

desplazer m.

109640

to dislike; to anger, to tease, to upset, to cause resentment; to reject

לא נשא חן בעיני; הכעיס, הקניט, הרגיז, העציב, גרם מורת רוח; דחה

דיספלאזיר

desplazer v.

109680

do not feel good in these circumstances, do not feel pleasure, to be bored

לא חש טוב בנסיבות האלה, לא חש עונג, השתעמם

דיספלאזירסי

desplazerse v. refl.

109700

to unleash, to destroy, to corrupt, to dismantle, to dissolve

התיר, הרס, השחית, פרק, פורר,בילה, שחק, המיס

דיזאזיר

dezazer v.

114030

to crumble, to be destroyed, to disintegrate, to perish; to melt; to start developing

התפורר, נהרס, נחרב, התפרק, נשחת; נמס; החל להפתח

דיזאזירסי

dezazerse v. refl.

114060

דיזפלאזיר ר' דיספלאזיר

dezplazer cf. desplazer

118320

to lust very much

להתאוות מאוד

דיספ'ילו- אזיר דיספ'ילו אה

disfilu- azer disfilu a

123770

פ'אזיר/סי ר' אזיר/סי

fazer/se cf. azer/se

185310

פ'יר ר' אזיר

fer cf. azer

186170

to make someone jealous

לנקר עיניים למישהו, לגרום לו לקנא

פ'ריקאס- אזיר פ'ריקאס

frikas- azer frikas

194940

to compliment

לתת מחמאות

חאדאס- אזיר חאדאס

hadas- azer hadas

211000

to deny

שלל, הכחיש

אינקאר- אזיר אינקאר

inkar- azer inkar (t.) v.

224890

to deceive

הונה, רימה, הערים

קאשאריקאס- אזיר קאשקאריקאס

kasharikas- azer kashkarikas

245120

קאזארמה ר' קאזירנה

kazarma cf. kazerna

250130

spacious house; group of houses

בית רחב ידיים; קבוצת בתים

קאזירייו

kazerío m.

250200

housewife

עקרת בית

קאזירה

kazera f.

250210

a barracks, a military camp

קסרקטין, מחנה צבאי

קאזירנה

kazerna (fr.) f.

250220

homely, sitting at home

ביתי, יושב בית

קאזירו

kazero adj.

250230

employment, preoccupation

תעסוקה, התעסקות

קיאזיר

keazer m.

250670

task, interest, employment, business

משימה, עניין, תעסוקה, עסק

קיפ'אזיר

kefazer m.

251020

to harden, to stiffen, to become hard as stone

התקשח, התקשה, נעשה קשה כאבן

קירפיג'- אזירסי קירפיג'

kirpich- azerse kirpich (t.)

255130

stimulates the appetite, raises saliva

מגרה את התיאבון, מעלה ריר

קולינה-- אזיר ב'יניר לה קולינה אין לה בוקה

kolina (it.)- azer venir la kolina en la boka

259350

to imitate, to fake

חיקה, זייף

קונטראפ'אזיר

kontrafazer v.

269390

work, toil; drudgery

עבודה, עמל; עבודת פרך

לאזירייה/לאזירייו

lazeria/lazerio (port.) f./m.

287610

to harm

הזיק

מאלאזיר

malazer v.

298240

pretend not to know

להעמיד פני תם/לא יודע

מרדכי- אזירסי דיל מרדכי

Mordehay- azerse del Mordehay

323410

to go away

ללכת, להסתלק

עושה שלום/אזיר עושה שלום

ose shalom- azer ose shalom (ebr.)

344240

to pass away

ללכת לעולמו

פאטאטראפ'- אזיר איל פאטאטראפ'

patatraf- azer el patatraf

357060

pleasure, delight, enjoyment, grace; goodness, kindness

עונג, תענוג, הנאה, עדנה; טובה, חסד

פלאזיר

plazer m.

373060

to be liked, to be favored

מצא חן, נשא חן, נעם, ערב

פלאזיר

plazer v.

373130

small service

שירות קטן

פלאזיריקו

plazeriko m.

373160

to enjoy; to find mutual liking

נהנה; מצא חן הדדית

פלאזירסי

plazerse v. refl.

373170

to serve refreshments

להגיש תקרובת

ראאיט- אזיר ראאיט

raet- azer raet

390900

to make over

עשה מחדש

ריאזיר

reazer v.

394260

Satisfied, pleased

השביע רצון, גרם קורת רוח

סאטיספ'אזיר

satisfazer v.

418700

שאקולאר - אזיר שאקולאר

shakular (t.)- azer shakular

428260

שושושו- איסטאר שושושו/אזיר

shushushu- estar shushushu/azer

432520

To punish, to execute

להעניש,להוציא להורג

סייאסיט- אזירלו סייאסיט

siaset (t.)- azerlo siaset

432850

Chatter, chatter, lots of chatter

פיטפט, ליהג, הרבה להג

סוחביט- אזיר סוחביט אי לאקירדי

sohbet- azer sohbet i lakirdi (t.)

439590

טראסיריאה ר' טראזיריאה

trasería cf. trazería

469720

last, rear

אחרון, אחורי

טראזיר/ו

trazer/o adj.

471200

buttocks

עכוז, שת, אחור (אחוריים), ישבן

טראזירה

trazera f.

471230

stern; end, conclusion

ירכתיים; סיום, סוף

טראזיריאה

trazería f.

471250

טריזירה ר' טראזירה

trizera cf. trazera

473570

to lay down, to sleep; to rest/lie in the grave

שכב, ישן; נח/שכן בקבר; רבץ

ייאזיר

yazer v.

493520