חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים tornar a la pajina prinsipal
del Instituto
חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית tornar a la pajina prinsipal del Trezoro
|
אוצר הלשון הספניולית (לאדינו) לדורותיה – המילון המקיף ההיסטורי חיפוש במילון לפי סדר אלפביתי |
|
Trezoro
de la Lengua Djudeoespanyola (ladino) a traves de las
Epokas - Diksionario amplio istoriko Bushkida dentro del diksionario Segun el orden alfabetiko |
ערכים ראשיים
Entradas prinsipales
|
תרגום אנגלי |
פירוש |
תעתיק עברי |
ערך |
מפתח |
|
traduksión inglez |
esplikasion |
transkripsión ebrea |
entrada |
indeks |
|
|
|
אפלאזיר ר' אפלאזיאר |
aplazer cf. aplazear | |
|
to ripen, to mature; to get to the right cooking point |
הבשיל, הגיע לבשלות; הגיע לנקודת הבישול הטובה |
אריפ'אזירסי |
arrefazerse v. refl. | |
|
to make, to create; to help, to assist |
עשה, יצר; עזר, סייע, הושיט עזרה |
אזיר |
azer v. | |
|
|
פלדי, עשוי מפלדה |
אזיראדו |
azerado adj. | |
|
steel |
פלדה |
אזירו |
azero m. | |
|
to become; to pretend, to make himself; to ripen, to complete its ripening; to die |
נעשה, הפך ל-, היה ל-; העמיד פנים, עשה עצמו; הבשיל, השלים בישולו; מת |
אזירסי |
azerse v. refl. | |
|
charitable giving |
גמילות חסד |
ביינאזיר |
bienazer m. | |
|
fireplace; bonfire, hearth; shovel |
אח; מדורה, מוקד; מחתה |
בראזירו |
brazero m. | |
|
to do something without thinking |
לעשות משהו בלי לחשוב |
בובאלאסקה - אזיר אלגו אה לה בובאלאסקה |
bubalaska (serb.-cro.)- azer algo a la bubalaska | |
|
to disassemble, to destroy |
פרק, הרס |
דיספ'אזיר |
desfazer v. | |
|
to disintegrate, to be destroyed, to melt, to dissolve; to make grimaces (mocking or coquetry) |
התפרק, נהרס, נמס, התמוסס; עשה העוויות בפרצוף (בלעג או כהתגנדרות) |
דיספ'אזירסי |
desfazerse v. refl. | |
|
discomfort, rejection, dissatisfaction, resentment |
אי נעימות, דחיה, חוסר שביעות רצון, מורת רוח |
דיספלאזיר |
desplazer m. | |
|
to dislike; to anger, to tease, to upset, to cause resentment; to reject |
לא נשא חן בעיני; הכעיס, הקניט, הרגיז, העציב, גרם מורת רוח; דחה |
דיספלאזיר |
desplazer v. | |
|
do not feel good in these circumstances, do not feel pleasure, to be bored |
לא חש טוב בנסיבות האלה, לא חש עונג, השתעמם |
דיספלאזירסי |
desplazerse v. refl. | |
|
to unleash, to destroy, to corrupt, to dismantle, to dissolve |
התיר, הרס, השחית, פרק, פורר,בילה, שחק, המיס |
דיזאזיר |
dezazer v. | |
|
to crumble, to be destroyed, to disintegrate, to perish; to melt; to start developing |
התפורר, נהרס, נחרב, התפרק, נשחת; נמס; החל להפתח |
דיזאזירסי |
dezazerse v. refl. | |
|
|
|
דיזפלאזיר ר' דיספלאזיר |
dezplazer cf. desplazer | |
|
to lust very much |
להתאוות מאוד |
דיספ'ילו- אזיר דיספ'ילו אה |
disfilu- azer disfilu a | |
|
|
|
פ'אזיר/סי ר' אזיר/סי |
fazer/se cf. azer/se | |
|
|
|
פ'יר ר' אזיר |
fer cf. azer | |
|
to make someone jealous |
לנקר עיניים למישהו, לגרום לו לקנא |
פ'ריקאס- אזיר פ'ריקאס |
frikas- azer frikas | |
|
to compliment |
לתת מחמאות |
חאדאס- אזיר חאדאס |
hadas- azer hadas | |
|
to deny |
שלל, הכחיש |
אינקאר- אזיר אינקאר |
inkar- azer inkar (t.) v. | |
|
to deceive |
הונה, רימה, הערים |
קאשאריקאס- אזיר קאשקאריקאס |
kasharikas- azer kashkarikas | |
|
|
|
קאזארמה ר' קאזירנה |
kazarma cf. kazerna | |
|
spacious house; group of houses |
בית רחב ידיים; קבוצת בתים |
קאזירייו |
kazerío m. | |
|
housewife |
עקרת בית |
קאזירה |
kazera f. | |
|
a barracks, a military camp |
קסרקטין, מחנה צבאי |
קאזירנה |
kazerna (fr.) f. | |
|
homely, sitting at home |
ביתי, יושב בית |
קאזירו |
kazero adj. | |
|
employment, preoccupation |
תעסוקה, התעסקות |
קיאזיר |
keazer m. | |
|
task, interest, employment, business |
משימה, עניין, תעסוקה, עסק |
קיפ'אזיר |
kefazer m. | |
|
to harden, to stiffen, to become hard as stone |
התקשח, התקשה, נעשה קשה כאבן |
קירפיג'- אזירסי קירפיג' |
kirpich- azerse kirpich (t.) | |
|
stimulates the appetite, raises saliva |
מגרה את התיאבון, מעלה ריר |
קולינה-- אזיר ב'יניר לה קולינה אין לה בוקה |
kolina (it.)- azer venir la kolina en la boka | |
|
to imitate, to fake |
חיקה, זייף |
קונטראפ'אזיר |
kontrafazer v. | |
|
work, toil; drudgery |
עבודה, עמל; עבודת פרך |
לאזירייה/לאזירייו |
lazeria/lazerio (port.) f./m. | |
|
to harm |
הזיק |
מאלאזיר |
malazer v. | |
|
pretend not to know |
להעמיד פני תם/לא יודע |
מרדכי- אזירסי דיל מרדכי |
Mordehay- azerse del Mordehay | |
|
to go away |
ללכת, להסתלק |
עושה שלום/אזיר עושה שלום |
ose shalom- azer ose shalom (ebr.) | |
|
to pass away |
ללכת לעולמו |
פאטאטראפ'- אזיר איל פאטאטראפ' |
patatraf- azer el patatraf | |
|
pleasure, delight, enjoyment, grace; goodness, kindness |
עונג, תענוג, הנאה, עדנה; טובה, חסד |
פלאזיר |
plazer m. | |
|
to be liked, to be favored |
מצא חן, נשא חן, נעם, ערב |
פלאזיר |
plazer v. | |
|
small service |
שירות קטן |
פלאזיריקו |
plazeriko m. | |
|
to enjoy; to find mutual liking |
נהנה; מצא חן הדדית |
פלאזירסי |
plazerse v. refl. | |
|
to serve refreshments |
להגיש תקרובת |
ראאיט- אזיר ראאיט |
raet- azer raet | |
|
to make over |
עשה מחדש |
ריאזיר |
reazer v. | |
|
Satisfied, pleased |
השביע רצון, גרם קורת רוח |
סאטיספ'אזיר |
satisfazer v. | |
|
|
|
שאקולאר - אזיר שאקולאר |
shakular (t.)- azer shakular | |
|
|
|
שושושו- איסטאר שושושו/אזיר |
shushushu- estar shushushu/azer | |
|
To punish, to execute |
להעניש,להוציא להורג |
סייאסיט- אזירלו סייאסיט |
siaset (t.)- azerlo siaset | |
|
Chatter, chatter, lots of chatter |
פיטפט, ליהג, הרבה להג |
סוחביט- אזיר סוחביט אי לאקירדי |
sohbet- azer sohbet i lakirdi (t.) | |
|
|
|
טראסיריאה ר' טראזיריאה |
trasería cf. trazería | |
|
last, rear |
אחרון, אחורי |
טראזיר/ו |
trazer/o adj. | |
|
buttocks |
עכוז, שת, אחור (אחוריים), ישבן |
טראזירה |
trazera f. | |
|
stern; end, conclusion |
ירכתיים; סיום, סוף |
טראזיריאה |
trazería f. | |
|
|
|
טריזירה ר' טראזירה |
trizera cf. trazera | |
|
to lay down, to sleep; to rest/lie in the grave |
שכב, ישן; נח/שכן בקבר; רבץ |
ייאזיר |
yazer v. |