חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

 

 

 

אוצר הלשון הספניולית (לאדינו) לדורותיה – המילון המקיף ההיסטורי

חיפוש במילון

לפי סדר אלפביתי

 

 

Trezoro de la Lengua Djudeoespanyola (ladino)

 a traves de las Epokas - Diksionario amplio istoriko

Bushkida dentro del diksionario

Segun el orden alfabetiko

 

 

 

רשום שתי אותיות או יותר של התחלת הערך

Eskrivir dos letras o mas del empesijo de la palavra

 

ערכים ראשיים

Entradas prinsipales

תרגום אנגלי

פירוש

תעתיק עברי

ערך

מפתח

traduksión inglez

esplikasion

transkripsión ebrea

entrada

indeks

אפיידריגאר ר' אפידריאר

apiedregar cf. apedrear

29630

regret, remorse

חרטה

אריפיינטו

arrepiento m.

37480

ג'אפיירו ר' ג'אפיליירו

chapiero (fr.) cf. chapeliero

84930

דיספארטו ר' דיספיירטו

desparto cf. despierto

108810

דיספירטו ר' דיספיירטו

desperto cf. despierto

109510

דיספיידראר ר' דיספידראר

despiedrar cf. despedrar

109530

to remove stones

סיקל

דיספיידריגאר

despiedregar v.

109540

to spread out, to dung, to spread out the folds; to explain

פרשׂ, גלל, פרשׂ את הקפלים; הסביר

דיספייגאר (1)

despiegar (1) v.

109550

דיספייגאר (2) ר' יספייגאר

despiegar (2) cf. espiegar

109570

to spread out, to roll up, to spread out the folds; to explain

הסבר; פרישׂה, פרישׂת קפלים

דיספייגו

despiego m.

109580

awake; careful, vigilant; wise, resourceful

ער, נעור; זהיר, עומד על המשמר; נבון, בעל תושיה

דיספיירטו

despierto adj.

109590

דיספייס ר' דיספואיס

despiés cf. después

109600

דיספליגאר ר' דיספייגאר

despligar cf. despiegar

109720

covered with gravel, paved

מכוסה בחצץ, מרוצף

אימפיידראדו

empiedrado adj.

145730

to cover with gravel, to pave with stone

כיסה בחצץ, ריצף באבן

אימפיידראר

empiedrar v.

145740

fossilized, hard as stone; stoned

מאובן, קשה כאבן; רגום באבנים

אימפיידריגאדו

empiedregado adj.

145750

to turn to stone; to stone

איבן; רגם באבנים

אימפיידריגאר

empiedregar v.

145760

to be fossilized

התאבן

אימפיידריגארסי

empiedregarse v. refl.

145770

servant (in ashop), junior clerk, apprentice

משרת (בחנות), פקיד זוטר, שוליה

אימפייגאדיקו

empiegadiko (it.) m.

145780

clerk, employee

פקיד, עובד, שכיר

אימפייגאדו

empiegado (it.) m.

145790

to hire an employee

העסיק עובד

אימפייגאר

empiegar (it.) v.

145830

to go into work, to begin to work; to deal with

נכנס לעבודה, החל לעבוד; התעסק ב-

אימפייגארסי

empiegarse (it.) v. refl.

145840

employment, profession, occupation, job

העסקה, מקצוע, עיסוק,משרה

אימפייגו

empiego (it.) m.

145850

אימפייסו ר' אימפיסיז'ו

empieso cf. empesijo

145860

standing, on legs

בעמידה, על הרגלים

אינפייס

enpiés adj.

156890

אינטרומפיסו ר' אינטרומפייסו

entrompeso cf. entrompieso

162940

אינטרומפייסאר ר' אינטרומפיסאר

entrompiesar cf. entrompesar

162950

obstacle, delay, limitation; trap, mine

מכשול, מעצור, עיכוב, מגבלה; פח, מלכודת, מוקש

אינטרומפייסו

entrompieso m.

162960

אינטרופיסו ר' אינטרומפייסו

entropeso cf. entrompieso

163030

אינטרופייסו ר' אינטרומפיסו

entropieso cf. entrompeso

163050

הסביר, באר

איספייגאר

espiegar v.

174020

הסביר עצמו, ביטא את עצמו

espiegarse v. refl.

174025

הסבר, באור, פרוש

איספייגאסייון

espiegasión f.

174030

סביר

איספייגאב'לי

espiegavle adj.

174040

ער, ערני, מלא חיים, זריז, פיקח, חריף

איספיירטו

espierto adj.

174050

worn out, ragged, tattered, barefoot, sloppy, wild, neglected

לבוש בלואים, לבוש סחבות, מרופט, יחפן, מרושל, פרוע, מוזנח

חאראפיינטו

harapiento adj.

213510

איספייגאר ר' איספליקאר

ispiegar cf. esplikar

230370

a rude answer from the commissioner to a subordinate who did not take his words well and asked: "Ha?"

תשובה גסה של ממונה לכפוף שלא קלט היטב את דבריו ושואל: ''הה?''

קיסירוס!- הא? –הא, קיסירוס קי פיידראס לה בוז!

kesirros! (gr.) interj.- 'ha? - 'ha, kesirros ke piedras la boz!

252550

cleanliness

נקיון, זכות, צחות; חטאת

לימפייזה

limpieza f.

290850

sidewalk

מדרכה

מארשפיי

marshpie (fr.) m.

305160

centipede

מרבה רגלים

מילפייס

milpies m.

318130

פאדריגאל ר' פיידריגאל

padregal cf. piedregal

346030

פידיסטאל ר' פיידיסטאל

pedestal cf. piedestal

359270

פידריגאל ר' פיידריגאל

pedregal cf. piedregal

359470

פידרה/פידריקה ר' פיידרה

pidra/pidrika cf. piedra

367730

foot; foot size

רגל; מידת רגל

פיי

pie m.

367740

פיידאד ר' פייאדאד

piedad cf. piadad

368500

pedestal

בסיס, כן

פיידיסטאל

piedestal m.

368510

stone; very hard material; tombstone, gravestone

אבן; חומר קשה מאוד; אבן מצבה, מצבה

פיידרה

piedra f.

368520

a stone blow, a wound caused by a stone

מכה באבן, פצע שנגרם מאבן

פיידראדה

piedrada f.

368700

פיידרידיז'ו ר' פידרידיז'ו

piedredijo cf. pedredijo

368710

stony

אבני

פיידריגאל

piedregal adj.

368720

a path full of stones

שביל מלא אבנים ומהמורות

פיידריגינה

piedregina f.

368730

rocky

סלעי, טרשי

פיידריגוזו/רוגוזו

piedregozo/rogozo adj.

368740

פיידריר/סי ר' פידריר/סי

piedrer/se cf. pedrer/se

368750

stone-cutter

סתת

פיידרירו

piedrero m.

368760

פיידריזיקה ר' פיידריזיקה

piedrezika cf. piedrizika

368770

פיידרידו ר' פידרידו

piedrido cf. pedrido

368780

gravel; kidney stones

חצץ; אבנים בכליות

פיידריקאס

piedrikas f. pl.

368790

פיידריקיאר ר' פידריקיאר

piedrikear cf. pedrikear

368810

פיידרימיינטו ר' פידרימיינטו

piedrimiento cf. pedrimiento

368820

פיידריסקו ר' פידריסקו

piedrisko cf. pedrisko

368830

פיידריטה ר' פידריטה

piedrita cf. pedrita

368840

gravel

חצץ

פיידריזיקה

piedrizika f.

368850

פיירדיטה ר' פידריטה

pierdita cf. pedrita

368860

leg (below the knee), thigh

שוק, ירך

פיירנה

pierna f.

368870

coin; chunk; slice of cheese; drama, play

מטבע; נתח; חריץ גבינה; מחזה

פייסה

piesa f.

368880

פייזאז'י ר' פייסאז'/פייזאז'י

piezaje (fr.) cf. peisaj/peizaje

368910

feet

רגליים

פייזיס

piezes m. pl.

368920

fireman

כבאי, מכבה אש

פומפייר

pompier (fr.) m.

375530

quality, characteristic feature

איכות, תכונה אופיינית

פרופיידאד

propiedad m.

384475

selfish, egoistic

אנוכי, אגואיסט

פודריפיידרה

pudrepiedra n.

386450

container

מיכל, בית קיבול

ריסיפינטי/ריסיפיינטי

resipente/resipiente m.

402800

Grasshopper, locust; restless, impatient person; superficial person - jumping from one thing to another

חרגול, חגב; אדם חסר מנוח, חסר סבלנות; אדם שטחי - קופץ מדבר לדבר

סאלטאמפייס

saltampies m.

414740

סאלטאניפייס ר' סאלטאמפייס

saltanipies cf. saltampies

414800

snake

נחש

סירפיינטי

serpiente m.

426080

Centipede

מרבה רגליים

סיינטיפייס

sientepies m.

433590

ספיירטו (1) ר' דיספיירטו

spierto (1) cf. despierto

444780

ספיירטו (2) ר' איקספיריטו

spierto (2) cf. ekspereto

444790

news

ידיעה

סופיינסה

supiensa f.

448390

Soup bowl

קערת מרק

סופיירה

supiera (fr.) f.

448400

The contents of the soup bowl

תכולת קערת המרק

סופייראדה

supierada f.

448410

tripod

תלת רגל, חצובה

טריפיי

trepié (fr.) m.

471720

obstacle, fault; shortcoming, defect

מכשול, תקלה; חסרון, מגרעת

טרומפייסו

trompieso m.

474100

יירו/ליירו (2) די קאמה ר' פיי די קאמה

yerro (2) de kama cf. pie de kama

494850