חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים tornar a la pajina prinsipal
del Instituto
חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית tornar a la pajina prinsipal del Trezoro
|
אוצר הלשון הספניולית (לאדינו) לדורותיה – המילון המקיף ההיסטורי חיפוש במילון לפי סדר אלפביתי |
|
Trezoro
de la Lengua Djudeoespanyola (ladino) a traves de las
Epokas - Diksionario amplio istoriko Bushkida dentro del diksionario Segun el orden alfabetiko |
ערכים ראשיים
Entradas prinsipales
|
תרגום אנגלי |
פירוש |
תעתיק עברי |
ערך |
מפתח |
|
traduksión inglez |
esplikasion |
transkripsión ebrea |
entrada |
indeks |
|
|
|
אפיידריגאר ר' אפידריאר |
apiedregar cf. apedrear | |
|
regret, remorse |
חרטה |
אריפיינטו |
arrepiento m. | |
|
|
|
ג'אפיירו ר' ג'אפיליירו |
chapiero (fr.) cf. chapeliero | |
|
|
|
דיספארטו ר' דיספיירטו |
desparto cf. despierto | |
|
|
|
דיספירטו ר' דיספיירטו |
desperto cf. despierto | |
|
|
|
דיספיידראר ר' דיספידראר |
despiedrar cf. despedrar | |
|
to remove stones |
סיקל |
דיספיידריגאר |
despiedregar v. | |
|
to spread out, to dung, to spread out the folds; to explain |
פרשׂ, גלל, פרשׂ את הקפלים; הסביר |
דיספייגאר (1) |
despiegar (1) v. | |
|
|
|
דיספייגאר (2) ר' יספייגאר |
despiegar (2) cf. espiegar | |
|
to spread out, to roll up, to spread out the folds; to explain |
הסבר; פרישׂה, פרישׂת קפלים |
דיספייגו |
despiego m. | |
|
awake; careful, vigilant; wise, resourceful |
ער, נעור; זהיר, עומד על המשמר; נבון, בעל תושיה |
דיספיירטו |
despierto adj. | |
|
|
|
דיספייס ר' דיספואיס |
despiés cf. después | |
|
|
|
דיספליגאר ר' דיספייגאר |
despligar cf. despiegar | |
|
covered with gravel, paved |
מכוסה בחצץ, מרוצף |
אימפיידראדו |
empiedrado adj. | |
|
to cover with gravel, to pave with stone |
כיסה בחצץ, ריצף באבן |
אימפיידראר |
empiedrar v. | |
|
fossilized, hard as stone; stoned |
מאובן, קשה כאבן; רגום באבנים |
אימפיידריגאדו |
empiedregado adj. | |
|
to turn to stone; to stone |
איבן; רגם באבנים |
אימפיידריגאר |
empiedregar v. | |
|
to be fossilized |
התאבן |
אימפיידריגארסי |
empiedregarse v. refl. | |
|
servant (in ashop), junior clerk, apprentice |
משרת (בחנות), פקיד זוטר, שוליה |
אימפייגאדיקו |
empiegadiko (it.) m. | |
|
clerk, employee |
פקיד, עובד, שכיר |
אימפייגאדו |
empiegado (it.) m. | |
|
to hire an employee |
העסיק עובד |
אימפייגאר |
empiegar (it.) v. | |
|
to go into work, to begin to work; to deal with |
נכנס לעבודה, החל לעבוד; התעסק ב- |
אימפייגארסי |
empiegarse (it.) v. refl. | |
|
employment, profession, occupation, job |
העסקה, מקצוע, עיסוק,משרה |
אימפייגו |
empiego (it.) m. | |
|
|
|
אימפייסו ר' אימפיסיז'ו |
empieso cf. empesijo | |
|
standing, on legs |
בעמידה, על הרגלים |
אינפייס |
enpiés adj. | |
|
|
|
אינטרומפיסו ר' אינטרומפייסו |
entrompeso cf. entrompieso | |
|
|
|
אינטרומפייסאר ר' אינטרומפיסאר |
entrompiesar cf. entrompesar | |
|
obstacle, delay, limitation; trap, mine |
מכשול, מעצור, עיכוב, מגבלה; פח, מלכודת, מוקש |
אינטרומפייסו |
entrompieso m. | |
|
|
|
אינטרופיסו ר' אינטרומפייסו |
entropeso cf. entrompieso | |
|
|
|
אינטרופייסו ר' אינטרומפיסו |
entropieso cf. entrompeso | |
|
|
הסביר, באר |
איספייגאר |
espiegar v. | |
|
|
הסביר עצמו, ביטא את עצמו |
|
espiegarse v. refl. | |
|
|
הסבר, באור, פרוש |
איספייגאסייון |
espiegasión f. | |
|
|
סביר |
איספייגאב'לי |
espiegavle adj. | |
|
|
ער, ערני, מלא חיים, זריז, פיקח, חריף |
איספיירטו |
espierto adj. | |
|
worn out, ragged, tattered, barefoot, sloppy, wild, neglected |
לבוש בלואים, לבוש סחבות, מרופט, יחפן, מרושל, פרוע, מוזנח |
חאראפיינטו |
harapiento adj. | |
|
|
|
איספייגאר ר' איספליקאר |
ispiegar cf. esplikar | |
|
a rude answer from the commissioner to a subordinate who did not take his words well and asked: "Ha?" |
תשובה גסה של ממונה לכפוף שלא קלט היטב את דבריו ושואל: ''הה?'' |
קיסירוס!- הא? –הא, קיסירוס קי פיידראס לה בוז! |
kesirros! (gr.) interj.- 'ha? - 'ha, kesirros ke piedras la boz! | |
|
cleanliness |
נקיון, זכות, צחות; חטאת |
לימפייזה |
limpieza f. | |
|
sidewalk |
מדרכה |
מארשפיי |
marshpie (fr.) m. | |
|
centipede |
מרבה רגלים |
מילפייס |
milpies m. | |
|
|
|
פאדריגאל ר' פיידריגאל |
padregal cf. piedregal | |
|
|
|
פידיסטאל ר' פיידיסטאל |
pedestal cf. piedestal | |
|
|
|
פידריגאל ר' פיידריגאל |
pedregal cf. piedregal | |
|
|
|
פידרה/פידריקה ר' פיידרה |
pidra/pidrika cf. piedra | |
|
foot; foot size |
רגל; מידת רגל |
פיי |
pie m. | |
|
|
|
פיידאד ר' פייאדאד |
piedad cf. piadad | |
|
pedestal |
בסיס, כן |
פיידיסטאל |
piedestal m. | |
|
stone; very hard material; tombstone, gravestone |
אבן; חומר קשה מאוד; אבן מצבה, מצבה |
פיידרה |
piedra f. | |
|
a stone blow, a wound caused by a stone |
מכה באבן, פצע שנגרם מאבן |
פיידראדה |
piedrada f. | |
|
|
|
פיידרידיז'ו ר' פידרידיז'ו |
piedredijo cf. pedredijo | |
|
stony |
אבני |
פיידריגאל |
piedregal adj. | |
|
a path full of stones |
שביל מלא אבנים ומהמורות |
פיידריגינה |
piedregina f. | |
|
rocky |
סלעי, טרשי |
פיידריגוזו/רוגוזו |
piedregozo/rogozo adj. | |
|
|
|
פיידריר/סי ר' פידריר/סי |
piedrer/se cf. pedrer/se | |
|
stone-cutter |
סתת |
פיידרירו |
piedrero m. | |
|
|
|
פיידריזיקה ר' פיידריזיקה |
piedrezika cf. piedrizika | |
|
|
|
פיידרידו ר' פידרידו |
piedrido cf. pedrido | |
|
gravel; kidney stones |
חצץ; אבנים בכליות |
פיידריקאס |
piedrikas f. pl. | |
|
|
|
פיידריקיאר ר' פידריקיאר |
piedrikear cf. pedrikear | |
|
|
|
פיידרימיינטו ר' פידרימיינטו |
piedrimiento cf. pedrimiento | |
|
|
|
פיידריסקו ר' פידריסקו |
piedrisko cf. pedrisko | |
|
|
|
פיידריטה ר' פידריטה |
piedrita cf. pedrita | |
|
gravel |
חצץ |
פיידריזיקה |
piedrizika f. | |
|
|
|
פיירדיטה ר' פידריטה |
pierdita cf. pedrita | |
|
leg (below the knee), thigh |
שוק, ירך |
פיירנה |
pierna f. | |
|
coin; chunk; slice of cheese; drama, play |
מטבע; נתח; חריץ גבינה; מחזה |
פייסה |
piesa f. | |
|
|
|
פייזאז'י ר' פייסאז'/פייזאז'י |
piezaje (fr.) cf. peisaj/peizaje | |
|
feet |
רגליים |
פייזיס |
piezes m. pl. | |
|
fireman |
כבאי, מכבה אש |
פומפייר |
pompier (fr.) m. | |
|
quality, characteristic feature |
איכות, תכונה אופיינית |
פרופיידאד |
propiedad m. | |
|
selfish, egoistic |
אנוכי, אגואיסט |
פודריפיידרה |
pudrepiedra n. | |
|
container |
מיכל, בית קיבול |
ריסיפינטי/ריסיפיינטי |
resipente/resipiente m. | |
|
Grasshopper, locust; restless, impatient person; superficial person - jumping from one thing to another |
חרגול, חגב; אדם חסר מנוח, חסר סבלנות; אדם שטחי - קופץ מדבר לדבר |
סאלטאמפייס |
saltampies m. | |
|
|
|
סאלטאניפייס ר' סאלטאמפייס |
saltanipies cf. saltampies | |
|
snake |
נחש |
סירפיינטי |
serpiente m. | |
|
Centipede |
מרבה רגליים |
סיינטיפייס |
sientepies m. | |
|
|
|
ספיירטו (1) ר' דיספיירטו |
spierto (1) cf. despierto | |
|
|
|
ספיירטו (2) ר' איקספיריטו |
spierto (2) cf. ekspereto | |
|
news |
ידיעה |
סופיינסה |
supiensa f. | |
|
Soup bowl |
קערת מרק |
סופיירה |
supiera (fr.) f. | |
|
The contents of the soup bowl |
תכולת קערת המרק |
סופייראדה |
supierada f. | |
|
tripod |
תלת רגל, חצובה |
טריפיי |
trepié (fr.) m. | |
|
obstacle, fault; shortcoming, defect |
מכשול, תקלה; חסרון, מגרעת |
טרומפייסו |
trompieso m. | |
|
|
|
יירו/ליירו (2) די קאמה ר' פיי די קאמה |
yerro (2) de kama cf. pie de kama |