חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים tornar a la pajina prinsipal
del Instituto
חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית tornar a la pajina prinsipal del Trezoro
|
הצגת הערך |
473020 ערך מספר
entrada numero 473020
|
tripa f. |
מעי; בטן, כרס |
intestine; stomach, belly |
|
asigiyir a uno fina la tripa de su madre |
לרדוף מישהו עד קצה העולם (להינקם ממנו) |
To hunt someone to the ends of the earth (seek revenge) |
|
dezazer/aplayar/vaziar la tripa |
לרזות מאוד |
To become very thin / lose lots of weight |
|
día bueno a la tripa! |
נצל את החיים ככל שתוכל! |
Enjoy life as much as you can! |
|
echar la fyel i la miel i las tripas de hormét |
לרוקן את הכל (לרבות המעיים); להטיל בוץ במישהו, להשמיץ |
To empty everything (including bowels); sling mud at someone / slander |
|
echar las tripas |
הקיא את בני מעיו |
Vomited his guts out |
|
echar las tripas abasho |
לאבד כל תקווה, לגלות תבוסנות |
To lose all hope / show defeatism |
|
echar tripa/echar en tripa/azer tripa/ir la tripa adelantre |
לקבל בטן, להשמין |
To get a belly / gain weight |
|
echarse de tripa abasho |
ליפול אפיים ארצה |
To fall flat on one's face |
|
echarse de tripa par'en alto/por enriva |
לשכב על הגב |
To lie on one's back |
|
estar kon dolor de tripa |
לסבול מכאבי בטן; לחוש כאבי בטן בשל חרדה מפני אירוע צפוי בלתי נעים |
To suffer stomach aches / feel anxiety before an unpleasant event |
|
estar kon la tripa en la boka/estar kon la tripa al garón (ebr.) |
כרסה בין שיניה; מחכה ללידה |
Heavily pregnant / ready to give birth |
|
inchir la tripa |
למלא את הבטן, לזלול |
To stuff one's stomach / gorge |
|
incir la tripa de bavas |
למלא את הבטן ב"ג'אנק פוד" |
To fill one's stomach with junk food |
|
kitar las tripas |
להוציא מישהו מדעתו; להכריח מישהו לעשות עבודה קשה ומאומצת |
To drive someone crazy; force someone to do hard labor |
|
no le kedo tripa |
רזה מאוד |
Very skinny |
|
no tengo tripas para esto |
אין לי זמן לזה; אין לי עוז לעשות זאת |
I don't have time for this; I don't have the stomach/courage to do this |
|
salir las tripas |
להאלץ לעשות עבודה קשה ומייגעת |
To be forced to do strenuous, exhausting labor |
|
tener la tripa un pandero |
לסבול מעצירות קשה |
To suffer severe constipation |
|
tener la tripa yena de kulevros |
להגות תכניות שטניות |
To hatch diabolical plans |
|
tener las tripas enyudos/inyudos |
לחוש מועקה גדולה |
To feel great anguish / heavy burden |
|
tener las tripas kortadas |
לחלות מרוב מרירות ורוגז |
To get sick from bitterness and anger |
|
tener las tripas s.hueltas |
מעיו רפויים; לעשות פעולת מעיים בלי כל מאמץ |
Bowels are loose; having effortless bowel movements |
|
tener tripas anchas |
דבר אינו מטריד אותו; להיות בעל טבע אופטימי |
Nothing bothers him; having an optimistic nature |
|
tener tripas estrechas |
לראות שחורות, להיות פסימי |
To see black / be pessimistic |
|
tripa seka |
עקרה |
Infertile / barren woman |
|
tripa siega |
המעי הגס |
Colon |
|
tripas |
מעיים, קרביים |
Intestines / guts |
|
tripas de sharope (port.) |
אדם מתקתק; טוב מזג |
A sweet-talker / good-natured person |
|
vaziar las tripas |
להקיא; לשלשל |
To vomit; suffer diarrhea |
דיגומים מילוניים Enshemplos leksikales
|
bendichas tripas de madre ke tal parieron (Nehama) |
|
tripa amarga embeve i enkalka! (Nehama) |
|
ya me izo las tripas migajas (Moscona) |
|
ya esta la tripa en la boka (Moscona) |
|
dia bueno a la tripa (Moscona) |
|
tripa vazia - el korason sin alegria (Moscona) |
|
bindicha tripa de madre ke tal ijo pario (Moscona) |
פתגמים Refranes
|
Si las tripas non puede inchir ke vale tefila sin hayir |
|
Mas deznudo kayi de la tripa de mi madre |
|
Tiene tripas buenas |
|
Djoha izo una bodika, todo para su tripika |
|
Kuantos bukados kaven en la tripa i uno mas |
|
El dia bueno echalo a la tripa |
|
Korta la Amida por dizir ke vos erguela la tripa |
|
Bendichas tripas de madre, ke esto parieron |
|
El ojo mas ambriento de la tripa |
|
El lovo izo una bodika, todo para su tripika |
|
Tripa vaziya, korason sin alegriya |
|
Regoldea la mi nuera kon la tripa yena |
שירה קלאסית ודרמה Poezia klasika i Drama
|
nasido de tripa ken ke este sea (Gaon, Poezias) |
קופלאס Koplas
|
i su tripa es partida i su yubre es salida i su karne es komida del guzano de la tierra (Tarika, Shira Hadasha, Izmir 1861) |
|
tanto gusto eya tomava kuando en tripa eya estava, un sirio le arrelumbrava ke vea toda la tierra (Tarika, Shira Hadasha, Izmir 1861) |
ספרות תורנית Literatura relijioza
|
El fruto de tu tripa, todo el puevlo, vash a ser komo el monton de trigo vayadeado (enturnado de pared) de rozas, (M''L Kantar de los Kantares,1899) |
שאלות ותשובות Responsa
|
se bezerearon; un dia alevanto uno de eyos una piedra i le dio en la |
תנ"ך, משנה ומדרש Biblia, Mishna, Midrash
|
No saves tu komo Sara era reuya para ti de kuando nasio de la tripa de su madre i eya es tu haver i mujer de tus mosedades (P. R. Eliezer,1876) |
רומנים ועיתונות Novelas i Periodizmo
|
i el godro mansh?n ke eskondia sus manos i ke eya apegava en su tripa, (La dam o kamelia) |
|
Antes de un punto komo ke son salidos de una tripa se tienen amistad i sus amistades se arregan en todos sus puerpos (Asolado en la izla, 1881) |
|
Ke mire senyor un momento, repliko el fakino, el ke tengo al lado de mi tiene dolor en las tripas, tiene durera, no esta indo bueno, ke le eche una siringa, (Hamal Izidor, Istanbul 1930) |
ספרות עממית Literatura popular
|
A la tripa de muestra madre si mos vamos a ir, el mos va anferrar!'' (Djoha ke dize) |
|
A la tripa de vuestra madre si vos iash, yo vos topava!'' (Djoha ke dize) |
|
ya es savido ke la kavesa de kavra da un pilisko de tripa ke afuera las karas, (Sipure Sefarad) |
|
ke este se olvido del bichki de tripa (Sipure Sefarad) |
|
Malanya tripa de madre ke tanta ija pario! (Blanka Flor) |
סגולות ותרופות עממיות Segulot i Melezinas populares
|
segula para la mujer ke se le murio la kriatura en la tripa: ke la safumeen kon soa de hamor preto asta ke le entre el guezmo en la tripa del fumo (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
segula para la mujer ke se le murio la kriatura en la tripa: ke tome fyel de buey ke lo meskle kon vino bueno i ke le den a bever (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
segula para la mujer ke tiene huerte parto: ke le aboke la kavesa para abasho asta su tripa o ke le den a bever un findjan de leche de mujer otra (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
segula para la mujer ke tiene huerte parto: ke meta mujer otra su mano sovre la tripa de la mujer ke esta pariendo i ke diga eya kon la parida siete vezes pasuk este: ve-'hu ke-hatan yotse me-hupato (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
segula si se le detuvo su tripa a la kriatura de ir del kuerpo: ke koma la alechadera kozas visiozas i dulses i se akavide de kozas agras i ke le agan para el ninyo una mecha de sal o de soa de ahbarim (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
Segula kuando guele la tripa: es bueno para meter sovre la tripa pan kayente kon vinagre huerte ke verta el vinagre sovre el pan enmientre ke esta kayente i kale ke sea vinagre huerte de vino i ke eche el karar ke enbeve el pan (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
Segula kuando guele la tripa: ke tome pan kozinado kon leche i tanbien safran tov i lo blanko del guevo i ke kozine todo endjunto kon la leche i ke se meta en la tripa (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
Segula para traer sudor al hazino: ke le frege la tripa kon yedjma kuzinada bien buyida (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
Segula tres piedras son mesugalot eyas: la segunda piedra se topa en la tripa de el pasharo kuadrines (?) i eya amostra a dos kolores i kolor korelada i preta i si la enshaguaras kon vino bueno i la entraras entre el ojo se le esklareseran los ojos i tornara a la manseves i aprovecha a el ke la yeva enriva para dolor de korason i para apreto i muchigua alegria i kita el frio (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
Refua para la prenyada ke no mova la kriatura ke tiene en la tripa: ke tome dientes de una muchacha ke le kayo antes ke toke en la tierra, ke metan ditos dientes en un plato de plata o de oro, despues ke los enkolge ditos dientes la prenyada sovre eya i non movera (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
Segula: la yerva ke la yaman menta es bueno ke koma kada manyana paramor de la tripa tanbien el sumo sierve mesklado kon miel para lavar los guevos abufados gam para dolor de la urina es bueno (manus. Papo, Sarajevo 1840) |
|
refua para la mujer ke enprenye: toma ajo blanko i muele a el kon miel i az a el una mecha i ke lo entre en su |
|
segula para saver si la mujer es pertenesiente para prenyes: ke meta raizes de ajos machukados de su kashika betoh de la |