חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

 



 

 

 

הצגת הערך
Prezentasion de la entrada

 

327630 ערך מספר

entrada numero 327630

mundo m.

עולם, תבל; כל הבריות

world; all the people

a ojos del mundo

באופן חיצוני

Externally

aki es en medio el mundo, amezurando!

בלעג על הכרזה חסרת בסיס: "כאן בדיוק ובצורה מדודה נמצא מרכז העולם..!"

Mocking a baseless declaration: "Right here and in a precise manner is the center of the world..!"

alargar un mundo

להאריך בצורה מוגזמת

To prolong excessively

arresento el mundo

חזרה השלווה, חזר העולם לתיקנו

Calm returned, the world returned to normal

arrodear el mundo

לטייל בכל העולם

To travel all over the world

ay un mundo de diferensia

הבדל שמים וארץ

A difference as vast as heaven and earth

azer un mundo de papel

להגזים ביתרונות של הצעה, להפריח הבטחות באוויר

To exaggerate the benefits of an offer, to build castles in the air

desha el mundo por onde va/desha bivir al mundo

אל תתערב ואל תפריע! - תן לעולם להמשיך במהלכו הרגיל

Do not interfere and do not disturb! - Let the world go on its normal course

djente del otro mundo

אנשים בעלי השקפות מפגרות

People with backward views

el Dio i todo el mundo ya saven

סוד הגלוי וידוע לרבים

An open secret known to many

el Patrón del mundo

ריבונו של עולם

Master of the Universe / Lord of the World

el muevo mundo

העולם החדש - אמריקה

The New World - America

el mundo

הבריות, הציבור

People, the public

el mundo arrevés

עולם הפוך - בניגוד לחוקים ולמוסכמות

An upside-down world - contrary to laws and conventions

el mundo dize

הכל אומרים

Everyone says

el mundo entero

כל העולם כולו

The whole world

el mundo entero es suyo

עצמאי לגמרי, חופשי לעשות כעןלה על רוחו

Completely independent, free to do as he pleases

el otro mundo/el mundo de la verdad/el mundo el vinien

העולם הבא

The World to Come

embiar al otro mundo

הרג, שלח לעולם הבא

Killed, sent to the next world

en el mundo de oy

בזמננו

In our time

en este mundo

בעולם הזה

In this world

en ke mundo estás biviendo?!

באיזה עולם אתה חי?, אתה מנותק!

What world are you living in?, you are detached!

en ke mundo venimos!/en ke mundo estamos!/en ke mundo bivimos!/ya no kedó mundo!

טרוניה על המצב הנורא: באיזה עולם אנו חיים!, גרוע מכך לא יתכן!

Complaint about the terrible situation: What a world we live in!, it couldn't get any worse!

en mis mundos

בחיי

By my life

es otro mundo

זה ''עולם אחר'' - אווירה שונה לגמרי

This is a "different world" - a completely different atmosphere

esto ay en el mundo?

היתכן דבר כזה?

Can such a thing be?

estruir el mundo

להרעיש עולמות

To shake worlds / raise a ruckus

estruisión del mundo

מהומת אלהים

God's uproar / massive commotion

fin/kavo del mundo!

קץ העולם! - אסון גדול

End of the world! - A great disaster

ir por estos mundos endelantre

לשוטט בעולם בלי מטרה ותכנית

To wander the world without purpose or plan

ke ay/ke se dize por el mundo

מה חדש בעולם?

What's new in the world?

ke krió el Dio en su mundo

נאמר בהתפעלות על דבר נדיר ביופיו ובתכונתו

Said with awe about something rare in beauty and quality

ke va dizir el mundo

מה יאמרו הבריות?

What will people say?

kedar enmedio del mundo

להשאר תקוע באמצע

To remain stuck in the middle

kitar a uno del mundo

לסייע למישהו להתקדם

To help someone progress

kitar del mundo

להרוג, לכלות, להשמיד; להטריד באופן קשה

To kill, to annihilate, to destroy; to harass severely

komer este mundo i el otro

לזלול: ''לאכול מן העולם הזה והבא''

To gorge: "To eat from this world and the next"

komo si no uviera nada en el mundo

מתנהג כאילו מאומה לא קרה

Behaving as if nothing happened

komo todo el mundo

לפי הנהוג והמקובל

According to custom and convention

kuando se akava mundo? kuando se muere la persona!

סוף העולם עבור כל אחד מגיע עם מותו

The end of the world for each person arrives with their death

me se undió el mundo

חרב עלי עולמי

My world has collapsed upon me

meter el mundo d'arriva abasho/en rebuelta

לגרום בלבול גדול

To cause great confusion

mundo falso!

עולם כוזב! (קריאת אכזבה)

A false world! (cry of disappointment)

mundo muevo

שינוי לטובה אחרי תקופה של סבל ממושך

Change for the better after a period of prolonged suffering

no ay tal en el mundo!

אין דבר כזה!

There is no such thing!

no le abasta el mundo kon el fundo

לא די לו בעולם ומלואו - דבר לא משביע את נפשו

The world and all its fullness is not enough for him - nothing satisfies his soul

no pedronar ni en este mundo ni en el otro

לנטור איבה לנצח

To hold a grudge forever

no saver nada de este mundo/estar en otro mundo

להיות לגמרי מחוץ לעניינים

To be completely out of touch

no se akavó el mundo/no s'estruyó el mundo!

המצב אינו חמור עד כדי כך - זה לא סוף העולם!

The situation is not that serious - it's not the end of the world!

no se lo pensava/no se lo sonyana en sus mundos/en sus mundos no vido tal

דבר שכזה לא היה עולה על הדעת - אפילו לא בחלום

Such a thing wouldn't cross one's mind - not even in a dream

no sentir al mundo/deshar dezir el mundo

לא לשים לב לדברי הבריות

Not to pay attention to what people say

no tengo sentido tal en mis mundos!

מעודי לא שמעתי דבר שכזה!

I have never heard such a thing!

onde se akava el mundo

קצה העולם

End of the earth / edge of the world

para ti se dio el mundo

נאמר באירוניה וקנאה: יש לאל ידך ליהנות מכל טוב העולם!

Said ironically and with envy: You have the means to enjoy all the goodness of the world!

parte ke no tenga ni en este mundo ni en el otro

קללה: אל יהי חלקו לא בעולם הזה ולא בבא!

Curse: May his portion be neither in this world nor in the next!

pedrerse del mundo

לחוש עצב עמוק

To feel deep sadness

por el mundo de tu padre!

(לשון בקשה והפצרה:) בחיי אביך!

(Form of plea and entreaty:) By your father's life!

por mundos!

אני רוצה לראות זאת בעיני!

I want to see this with my own eyes!

por ojos del mundo

כלפי חוץ, למראית עין

Outwardly, to all appearances

salir a ojos/a los ojos del mundo/delantre el mundo

להראות פניו ברבים אחרי שהיה מנודה/מושמץ

To show one's face in public after being ostracized/defamed

salir al mundo

להתגלות, להופיע

To be revealed, to appear

saver del mundo

להיות בעניינים

To be in the loop / in the know

se l'akava presto el mundo

ממהר להתייאש

Quick to despair

se le izo el mundo preto

נעשה לו שחור בעיניים

Everything turned dark before his eyes

serrar bokas del mundo

להפסיק את הרכילות

To stop the gossip

tener/gozar de todo lo bueno de este mundo

להתענג על כל הטוב שבעולם

To enjoy all the goodness in the world

todo el mundo

הכל, כל העולם

Everything, the whole world

tomar mundos

לעשות הרבה רעש

To make a lot of noise

tomarse el mundo

לאבד את הראש/העשתונות

To lose one's head / composure

traer el mundo en un mustacho de ratón

להגזים בתיאור הסכנות

To exaggerate in describing the dangers

traer/kitar ijos proves al mundo

להביא ילדים לעולם לעוני וסבל

To bring children into the world to poverty and suffering

un mundo de kozas

המון דברים

A lot of things

undir el mundo

להפוך עולמות

To turn worlds upside down

valer un mundo/valer mundos

להיות הכרחי, בעל תועלת מירבית

To be essential, of maximum utility

venir al mundo

להוולד; להרגיש כאילו נולד מחדש

To be born; to feel as if reborn

venir del otro mundo

"נפל מפלנטה אחרת"

"Fallen from another planet"

ya me se izo el día un mundo

היום התארך לי בלי סוף

The day dragged on endlessly for me

ya se akavó el mundo!

מאבד בקלות את עשתונותיו

Easily loses his composure



דיגומים מילוניים Enshemplos leksikales


el Dio krió el mundo (Nehama)

el mundo se manea, ma no kae (Nehama)

este modo topimos el mundo, este modo lo vamos a deshar (Nehama)

este mundo es un bonete, kien lo kita, kien lo mete (Nehama)

Ay en el mundo? (Moscona)

En ke mundo estas biviendo (Moscona)

No te vas azer ni en este mundo ni en el otro (Moscona)

Me se undio el mundo (Moscona)

Fuir me kero por estos mundos endelantre (Moscona)

No ay por el mundo (Moscona)

Kedar en medio el mundo (Moscona)

En este mundo todo se arregla tadre o temprano (Moscona)



פתגמים Refranes


Keres ver el mundo atras miralo adelantre

En este mundo non ay bien komplido

Bienes son d'este mundo

El mundo es shuflete, ken lo tanye, i ken lo siente

Ni el mundo sin luvia, ni la luvia sin el mundo

El mundo pertenese al pasiensozo, tambien a el ombre ke es konsienzudo

El selo i el dezeyo kita a la persona del mundo

Di ke vash al hides? por ke va el mundo a la rovez

Dike vash aruves - ke el mundo va atravers

Este mundo es un bonete, ken lo kita, ken lo mete

Todo pasa por este mundo, guay onde pasa

No ay amigo en el mundo mas ke la madre

De ke sos karnudo, de dar kuenta al mundo

Pasa punto, pasa mundo

El espartio de este mundo

Se fueron al mundo de la verdad

El ken mira al mundo se kita del mundo

Tres kozas kitan al ombre del mundo : riko mentirozo, povre gaviento, i viejo putaniero

Yirme por estos mundos endelantre

In bueno mundiko stamos, ma no mo lo stamos gozando

Dos kon uno le kitan del mundo

Mis ermanos, mis keridos lo ke vas tan akorrido en este mundo falso

El mundo se mueve ma no kaye

Kuando bive el mundo kuando bivo yo



שירה קלאסית ודרמה Poezia klasika i Drama


pues de kinze siglos rastar por el mundo (Gaon, Poezias)

sostener el mundo i rebivir almas (Gaon, Poezias)

I yo, yo no se en ke mundo me topo; yo esto borracho, (Rinio, 1906)

Ninguna dulsor en el mundo no iguala a akeya del amor! (Rinio, 1906)

O Dio! Tiene ke venir al mundo otra Ester salvarmos (La segunda Ester, 1911)

Savia ke su vida no es mas lo ke era, se destruyo su mundo, es una prizoniera. ('Ha-Elion: En Kampos, 2000)



קופלאס Koplas


komo perdi yo mi mundo en no servir al Dio de el sielo (Toledo, Koplas de Yosef)

i olgesh en este mundo kon bienes i kon averes, (Toledo, Koplas de Yosef)

es razon de azer ayuno, pedron, senyor del mundo (Toledo, Koplas de Yosef)

Kriador del mundo, no falte esta luna klara! (Puertas de veluntad)

Deskuvierto, nada es este mundo, muerte de el ombre en un punto, si pensa ke sera a kavo de todo, asi mizmo por emuna matava, (Donme, sig 18)

No vidi en mi vida ningun mundo, las yagas de mi, sienpre no demudo, veluntad de mi Dio es fondo fondo (Donme, sig 18)

I fue komo los tres anyos, sekose la tierra i los banyos komieron kavesas de aznos se konsumio el mundo por palavra de Eliau (Koplas de Eliau, sig. 18)

se vistió de luito la reina Ester, ansí fue demenester por un ombre malo de el mundo arrankalo. (Koplas de Purim, Saadi 'Halevi. sig 19)

el ke no vaiga pedrido en este mundo enbevesido, ke no se tope arrepentido kuando torna a la tierra (Tarika, Shira Hadasha, Izmir 1861)

si no tiene zahud eya va penando, los mekatregim la van akosando, i por el mundo va bolando, na vanad en la tierra (Tarika, Shira Hadasha, Izmir 1861)

Rayos rios i truenos / al mundo izo trublar / sea a negros komo buenos / a todos izo temblar (La Epoka, Sal. 1898)

a ti es la fuersa la ke sostienes el mundo fraguado enriva de nada (Keter Malhut, Mahzor Saloniki 1876)

tu sos savio i de tu sensia apartastes por kriar a el mundo komo el poel i el maestro por kriar el kriamiento de el mundo de sontraemiento de la nada (Keter Malhut, Mahzor Saloniki 1876)

Es por esto ke abashara sovre Sinay / el kreador del mundo ke es Adonay / porke deprenda toda la existensia / i tome por manto la amuldensia (umildansa) (Ketuba, manus. Rodosto 1931)

gusto soy kijo azer / i el mundo ke non tomen plazer / izo mas negro ke 'Haman el mamzer / el sehel del todo lo perdio (manus. Teza, 1820)

Todo el mundo mucha onra le davan, i senyor todos lo yamavan, i todo el mundo a el se arrodiyavan, otro ke Mordekay ke no kizo aridiyarse, no. (sova semahot, Livorno 1782)

no pensava en la muerte ni metio en tino / se tomo en el negro kamino /se arranko este espino / i se arremato / kon basheza lo mato / porke era maldicho / por el mundo dicho (manus. Teza, 1820)



ספרות תורנית Literatura relijioza


para ke se puvlike su fama por el mundo ke es ombre valiente. (Meam Loez Bereshit)

tambien por puvlikar su hasidut en el mundo, (Meam Loez Bereshit)

I el selo lo kita al ombre del mundo. (Meam Loez Bereshit)

si keres gozar tu mundo, manda a trayer unos kuantos savios de los djudios de Yerushalayim (Meam Loez Bereshit)

En tantos anyos ke estuvistes en akel mundo, (Meam Loez Bereshit)

ke kontradisheron los savios en ke tiempo fue la kriyansa del mundo, (Meam Loez Bereshit)

i ansi emplea akeya ora luzia en avlas del mundo por no saver ke azer. (Meam Loez Bereshit)

i saviendo ke el kavo de la presona es de apartarse de este mundo (Meam Loez Bereshit)

ke sepa por sierto ke sera maldicho en este mundo i enel otro, (Meam Loez Bereshit)

siendo El ken es Patron del Mundo i konose los korasones de kada uno por sus kilates, (Meam Loez Bereshit)

ke el ikar fue para avrir los ojos del mundo ke sepan las mitsvot ke komando la Ley de azerlas (Meam Loez Bereshit)

de un kavo de mundo al otro; (Meam Loez Bereshit)

Su guezmo resiende de un kavo de el mundo asta el otro (Shevet musar, Const. 1740)

I tu fama era por todo el mundo. (Shivhe 'ha-Ari, 1911)

Patron de todos los mundos Sinyor de todas las almas Sinyor de la paz Rey de reyes de los reyes (Tefilat kol Pe,1891)

seguro ke este era rabi 'Hamnuna saba ke vino serka de mozotros de akel mundo, por deskuvrir a mozotros kozas estas, (Leket 'ha Zo'har, 1855)

i se muchiguavan los pleitos i las matansas en el mundo (Meam Loez, Devarim II, Const. 1773)

i se avia maraviyando i diziendo: komo puede ser ke este galgal i esta estreya va arrodeando el mundo de este modo i no tenga su rijidor (Meam Loez, Devarim II, Const. 1773)

i bushkando i peskuzando en su daat alkanso a saver la verdaderia komo ay Dio ke lo rije este mundo i El lo krio i afuera de El no ay mas (Meam Loez, Devarim II, Const. 1773)

ke todo el mundo dizen ke esklavo ke se vende en Mitsrayim mas no alvanta kavesa (Tokpo shel Yosef, Yerush. 1887)

bendicho A' Dio de Israel ke a El konviene yamarle el uno verdadero el antiguo el kontinuan su bien ke krio el mundo (Hovot 'ha-Levavot, Const. 1569)

el ke los enkamina a eyos a azer la veluntad del Sh.Yit. i la ke los eskapa su sanya en este mundo i en el vinien (Hovot 'ha-Levavot, Const. 1569)

i los siervos korriendo delantre de eyos ke ya se tomo el mundo de la barana (Tokpo shel Yosef, Yerush. 1887)

I esto fue por amostrar al mundo ke les izo kavod demaziadamente siendo la regla de los rikos es apuntar i tener muncho kargo de sus guertas (Meam Loez Ester, Izmir 1864)

Para ke no digan el mundo ke esto ke le deshavan el vazo i no asegundeavan kon este vazo no es de muncha rikeza sino porke no avia vino demaziado (Meam Loez Ester, Izmir 1864)

savresh ke mos kijo dar a entender el pasuk ke Ahashverosh enreino de un kavo de mundo asta otro, i todas las sivdades del mundo entero las sodjiguo (Meam Loez Ester, Izmir 1864)

todo el mundo se mantienen por zehut de Hanina mi ijo i Hanina mi ijo se mantiene kon una kashika de aharovas (Meam Loez Yeoshua II, Izmir 1870)

Israel si kontinua a vivir dientro delos otros puevlos en las kuatro partes del mundo es grasias a su livro, es grasias a su relijion (manus. Vitali Varon, Const. 1948)

En anyo de 5301 a la kriasion del mundo; en seer mi padre ainda en hutsa la-arets, se aferasteo serka de el un senyor haham muy grande ke en el dor (Shivhe Hayim Vital, Sal. 1892)

ainda non ayego tu tiempo de espartirte del mundo, a razon ke ainda non se bitereo la fragua de mi palasio en gan eden, ke es un binian muy grande (Shivhe Hayim Vital, Sal. 1892)

Sinyor del mundo, en muestro suvir sovre muestro korason ke no mas de el tiempo akortimos en tu avoda i en entremetiendo de tu Ley santa i afirmamiento de tus mitsvot (Tashlih, Mahzor Rosh a-Shana, Sal. 1876)

i la regla de el mundo es ke si un djidio kere eskrivir una karta, o otro hizmet, si es por mano de algun ombre bayagi le da su paga 20 paras (Imre Bina, Belgrad 1837)

i bihlal, ke seya el ombre arresentado en todos sus echos, tanto en servimiento de el Sh.Yit., tanto en kozas de el mundo (Pele Yoets I, Viena 1870)

si por ke eyos lo trusheron al mundo i lo krearon i lo vistieron i lo kalsaron i lo mantuvieron i penaron muncho kon el asta verlo mansevo kumplido (Meshivat nefesh I , Const. 1743)

ke todos los mundos lo alavan a El i los malahim, i el sol, la luna, i las estreyas, todos alavan i aformuziguan a su nombre el grande (Meshivat Nefesh II, Const. 1754)

va espander sus manos en kozas de el mundo, le dizen tirate de mal i az bien (Meshivat Nefesh II, Const. 1754)

i se meten a peskuzar en kozas ke no ay mesiut enel mundo de entenderlas (Meshivat Nefesh II, Const. 1754)

ke no vaya el onbre pedrido detras de algunas mahshavot ondas ke el daat del onbre no las puede alkansar, ke se ara danyo del mundo para su alma (Meshivat Nefesh II, Const. 1754)



תנ"ך, משנה ומדרש Biblia, Mishna, Midrash


I el es komo novio ke sale de su talamo, (Biblia, Const. 1873)

Ke vantaje ay a el varon, despues ke muere, de todo su travajo ke travaja debasho de el sol en el mundo el este, (Koelet Targum,1744)

sovre tres kozas es el mundo fundado: sovre la ley, i sovre el sakrifisio, i sovre el bien fazer. (Pirke avot, siglo XV)

de varones kon tu mano, O H'; de varones del mundo; (Biblia, Const. 1873)

Como passar torvellino, y no malo, y justo cimiento de mundo (Biblia de Ferrara, 1553)

Bienaventurado en este mundo i bienaventurado en el mundo vinidero (Tefilat Imanuel, 1924)

Este mundo asemeja al atrio del mundo futuro (Tefilat Imanuel, 1924)

Mas vale una ora de penitensia i buenas ovras en este mundo , mas ke todo el tiempo de la vida del mundo futuro (Tefilat Imanuel, 1924)

Porke de A' son los pilares de la tierra, i el puzo sovre eyos el mundo. (Biblia, 1873)

Estas kozas ke el ombre azien a eyas komien sus frutos en el mundo el este i el kavdal firme a el mundo el vinien (Mishna: Tefilat kol Pe 1874)

Diez reyes enreinaron de un kavo de el mundo asta el otro (P. R. Eliezer,1876)

I se aparesieron los manaderos de la mar, los simientos del mundo fueron deskuviertos (Biblia, Const. 1873)

Dize ribi Elazar, dize ribi Hanina: los talmide hahamim muchiguan paz en el mundo (Mishna: Tefilat kol Pe 1874)

Ke el meresedor de el mundo el vinien ke ansi dize el pasuk: andamientos de mundo a el; non meldes andamientos, salvo alahot (Mishna: Tefilat kol Pe 1874)

aquel que dixo al mundo: sed, y fue; e con el su man­damiento los ҫielos e la tierra se ordenaron; (Midrash aseret adibrot, manus. Sig 15)

E dixo el Señor: yo desҫendire, en primero que yo so el primero, e el señero, mi nonbre en el mundo; (Midrash aseret adibrot, manus. Sig 15)

Señor, véngasete en mientes, que el dia que te deximos que auia naҫido un fijo a la tierra, (Midrash aseret adibrot, manus. Sig 15)

i desierto el onbre espande su dedo en la lunbre en el mundo el este, lugo se kema ([Mishnayot], Seder Maamadot, Viena 1821)

i siendo ke ayego su tienpo por espartirse del mundo el Santo Bindicho El toma su i parte, i parte de su padre i su madre echado delantre de eyos ([Mishnayot], Seder Maamadot, Viena 1821)



רומנים ועיתונות Novelas i Periodizmo


Una Universidad flotante ara el torno del mundo: (El Tiempo, 1924)

Todo, dunke, es pasajero en este mundo i no ay otro ke el sielo ke keda en su lugar. (Pavlo i Virdjinia, 1912)

Esto es el simbolo del mundo ke se konkrio en siete dias. (Shalom, 2007)

Por seguro el nadador no iva ser mas de este mundo. (Leonidas el nadador, 1911)

Akel riko merkader, le parese ke domina todo el mundo kon su rikeza: domina el tiempo, domina la djente. (Otniel Hodja, 2002)

Djoha vido la luz del mundo en una meane. (Otniel Hodja, 2002)

Boli un poko por todo el mundo. I la jeografia, en verdad, me sirvio muncho. (El Princhipiko, 2010)

la masá de este anyo va ser renomada en kuatro partes del mundo porke uvo munchos sheshites (El Djugeton, 1922)

kon la punta de su chiko dedo el solevantaria un mundo (Nantes, Tel Aviv 1952)

Non viendo ke esta idea en el mundo, i konvensido, kelos fuertes i los enfluentes son los viktoriozos en la vida, i sigun el, ya bastava de kerer por pueder (Nantes, Tel Aviv 1952)

todo el mundo ya konose la mankansa del bilanso de entrada i salida de la Turkia puvlikado el anyo korriente, mankansa ke paso la suma de 5 miliones de liras (La Epoka, Sal. 1875)

esperar i no venir, echar i no dormir son dos kozas las mas fuertes de mundo, i nuestro sinyor Valker sufria de esta maladia (El prove doktor, Const. 1904)

por no azer sospechar al mundo de su matansina se komportava de la forma (El prove doktor, Const. 1904)

tadre o demprano la koza se save i tu nombre puedeser arrematado del mundo (El prove doktor, Const. 1904)

En fin el iva a meter el pie sovre este mundo ke lo repushava i lo rondjava a la mizeria (Nantes, Tel Aviv 1952)

Kuando Calvero se esparte de este mundo, el non se va sin aver echo nada. Grasias a el, nase una nueva estrea en el mundo del balet. (La boz de Yerushalayim, Yerush. 1953-4)

Kuando Calvero se esparte de este mundo, el non se va sin aver echo nada. Grasias a el, nase una nueva estrea en el mundo del balet. (La boz de Yerushalayim, Yerush. 1953-4)

el Patron del mundo ya save ke estamos sin komer i ya vas a ver komo nos va apiadar agora propio. (La famoza kantadera, Tel Aviv 1950)

Te estavas pensando ke kerias un grosh para una oka de pan i el Patron del mundo te mando 10 liras. (La famoza kantadera, Tel Aviv 1950)

el patron de ofisio topa siempre a emplear sus manos en kuakier arrinkon del mundo ke se tope (La Epoka, Sal. 1900)

yo tomi el partido de seguirla mizmo asta el otro kavo del mundo (Manon Lescaut, Yeru. 1906)

kaje tres kuartos de a sovrefaz del mundo son kuviertos de agua (La eskalera, Const. 1888)



ספרות עממית Literatura popular


Tu madre kuando te pario i te kito al mundo, (Kalendario de kantigas)

Disho sovre su korason: ''Puede seer ke se tope mujer savia komo esta en el mundo?''. (Sipure Noraot,1885)

Le disho el haham: Ke vinites? Respondio: Luz para el mundo, ansi i ansi me akontesio; (Kuentos de Yerushalayim, 1923)

le enborracho fin ke se depedrio de estos mundos. (Kuentos de Yerushalayim, 1923)

I dike no vos akeshas al rey? -Mi padre, buen mundo tenga, uzava dizir .. ke el peshkado se guele de la kavesa! (Sipure Sefarad)

I de akel día en delantre los dos se metieron endjuntos i empesaron a djirar por el mundo, kontando konsejas. (Kuentos, 1986)

Se determinaron por ijo kon diziendo ke loores al Dio ya le deshamos muncho bien, ama la ija es ni para este mundo ni para el otro. (Yihya al Akra, Manus. Yerushalayim 1920)

siendo ke eyos metieron las firmas para kitarlo de la ley muestra i de la emuna del Yeshu, su din es de kitarlos a eyos del mundo kon esta muerte ke le izieron i lo enforkaron a Yeshu (manus. Papo, Sarajevo 1840)

i hue la sivdad rebuelta kon muncho yoro i taanit tsibur i tefila i tsedaka a los aniyim, tanto ombre i mujeres i famiya: komo se va a deperder una djoya del mundo ke su par no avia (manus. Papo, Sarajevo 1840)

respondieron todos los de la yeshiva i disheron: Si[nyor] de el mundo en tu mano esta el poder i la eskapadura, enpero loke rogamos todos es ke sea la eskapadura por mano del rav ribi Avraam i atorgo el Sh.Yit. kon eyos (manus. Papo, Sarajevo 1840)