חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים tornar a la pajina prinsipal
del Instituto
חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית tornar a la pajina prinsipal del Trezoro
|
הצגת הערך |
319010 ערך מספר
entrada numero 319010
|
mirar v. |
הסתכל, הביט, צפה, השקיף; השגיח, נתן דעתו; שקל; ריפא, טיפל ב- |
to look, to watch, to overlook; to supervise; to consider; to cure, to treat |
|
a mi mírame! |
תסתכל לי בעיניים! |
Look me in the eyes! |
|
avre el ojo i mira al pan! |
עמוד על המשמר כי אורבת סכנה! |
Stand on guard because danger is lurking! |
|
estar mira mira |
לנעוץ מבט בלי הרף |
To stare continuously |
|
me mira de hazino |
טיפל בי בהיותי חולה |
Cared for me when I was sick |
|
mira a ver de estar bueno |
לחולה: עשה את כל הנחוץ כדי להבריא |
To the sick person: Do everything necessary to recover |
|
mira bien i para mientes! |
שים לב ופקח עין! |
Pay attention and keep an eye open! |
|
mira d'ambezar |
השקע מאמציך בלימודים |
Invest your efforts in studies |
|
mira de kovrar salú |
אתה נראה חלוש - טפל בעצמך! |
You look weak - take care of yourself! |
|
mira de trokar! |
השתדל לשנות הליכותיך! |
Try to change your ways! |
|
mira ke ay Dio en los Sielos! |
השמר מעשות עוולה - יש אלוהים בשמים הצופה מעשיך! |
Beware of doing wrong - there is a God in heaven watching your deeds! |
|
mira ke ay muerir en este mundo |
לא לעד נחיה - השתדל להפיק את המירב מחייך |
We will not live forever - try to make the most of your life |
|
mira no te kaygas! |
הזהר לא ליפול! |
Beware not to fall! |
|
mira onde kaminas/onde metes el pie! |
שים לב!, הזהר לאן אתה הולך!, שמור צעדיך! |
Watch out!, beware of where you are going!, watch your steps! |
|
mira tu echo! |
תתעסק בענייניך!, אל תתחוב חוטמך! |
Mind your own business!, don't stick your nose in! |
|
mira tu hal (t.) |
דאג לעצמך ולענייניך |
Take care of yourself and your own affairs |
|
mirala en la kara i entiende las taras |
הפנים הם ראי לנפש - הסתכל בהם וייגלו לפניך כל הפגמים |
The face is the mirror of the soul - look at them and all flaws will be revealed to you |
|
mirar al d'enfrente |
השווה עצמך עם הסובבים אותך |
Compare yourself to those around you |
|
mirar al de diez |
להסתכל על כל פרוטה (להיות קמצן) |
To watch every penny (to be stingy) |
|
mirar d'enfrene |
לעמוד מנגד (באדישות/בלי להתערב) |
To stand aside (indifferently / without interfering) |
|
mirar de |
להשתדל ל-, להתאמץ |
To try to -, to make an effort |
|
mirar de arriva abasho |
להביט בהתנשאות בבוז ובלעג |
To look down with condescension, contempt and mockery |
|
mirar de buen ojo/mal ojo |
להביט בעין טובה/במורת רוח |
To look favorably / with displeasure |
|
mirar de ensima ensima |
להביט מלמעלה |
To look down upon |
|
mirar de hazino/mirar de parida |
לטפל בחולה/ביולדת |
To care for a sick person / a woman in childbirth |
|
mirar de ravada |
לשלוח מבט מהצד, להציץ |
To cast a sidelong glance, to peek |
|
mirar el arroz/la lenteja/ el fijón |
לברור את האורז/את העדשים/את השעועית |
To sort the rice / the lentils / the beans |
|
mirar el gizado/el komer |
להשגיח על התבשיל שעל האש |
To watch over the pot on the fire |
|
mirar el peshe/mirar el poyo |
להכין דג/עוף |
To prepare fish / chicken |
|
mirar en la facha/en la kara/en los ojos |
להסתכל למישהו בעיניים |
To look someone in the eyes |
|
mirar enfrente |
להביט קדימה, לשאוף קדימה |
To look forward, to aspire forward |
|
mirar hazino |
לטפל בחולה ולדאוג לכל צרכיו |
To care for a sick person and look after all their needs |
|
mirar ijos |
לטפל בילדים (מזון, ניקיון, בריאות) |
To take care of children (food, cleanliness, health) |
|
mirar kuento/los kuentos |
לבדוק את החשבון, לבדוק את ההוצאות |
To check the bill, to check the expenses |
|
mirar la espinaka/el puerro |
לקנב את התרד/את הכרשה |
To weed the spinach / leek |
|
mirar la karne |
להכין את הבשר לבישול |
To prepare the meat for cooking |
|
mirar la kaza |
לנקות את הבית |
To clean the house |
|
mirar la lumbre |
להשגיח על האש (שלא תכבה) |
To watch the fire (so it doesn't go out) |
|
mirar la ora |
להשגיח על הזמן, לעקוב אחר הזמן החולף |
To keep track of time, to follow the passing time |
|
mirar por ensima el ombro |
לשלוח מבט מעבר לכתף (בזלזול) |
To cast a glance over the shoulder (with disdain) |
|
mirar por fuego |
למנוע שריפה |
To prevent a fire |
|
mirar por piojo/por chinchas/por pulgas/por guzanos |
"לחפש כינים/פשפשים/פרעושים/תולעים'' - לבדוק בציציות |
"To look for lice/bugs/fleas/worms" - to nitpick / examine meticulously |
|
mirar su echo |
להתעסק בעניניו הפרטיים |
To mind one's own private business |
|
mirar tuerto/mirar de lado/mirar arrevez |
להסתכל בעין עקומה על |
To look askance at |
|
mirar un remedio |
לחפש פתרון |
To look for a solution |
|
no lo mira ni en la kara |
אינו מעז להביט בפניו; אינו מביט בו בשל שאט נפש |
Does not dare to look him in the face; does not look at him out of disgust |
|
no mira kon mi |
הוא נדיב כלפיי |
He is generous towards me |
|
no mira pará (t.) |
לא שם לב לכסף |
Doesn't pay attention to money |
|
no mira por tanto poko |
נוהג בנדיבות ואינו מסתכל על הפרוטה; אינו נותן ליבו לעבירות קטנות של מישהו |
Acts generously and doesn't sweat the small stuff; doesn't pay attention to someone's minor transgressions |
|
no mirar las parás (t.) |
להוציא בלי חשבון |
To spend without counting / recklessly |
|
no mirar ni atrás ni adelantre |
נתון לכעסו בלי לתת את הדעת למתרחש סביבו או לעלול לקרות |
Consumed by anger without paying attention to what is happening around him or what might happen |
|
se save mirar |
יודע לטפל בעצמו |
Knows how to take care of himself |
|
tener ojo de buen mirar |
מפנק עצמו בדברים נאים ויקרים |
Pampers himself with nice and expensive things |
דיגומים מילוניים Enshemplos leksikales
|
el Dio ke mos mire kon ojo de piadad (Nehama) |
|
el puerko mira en basho, no mira al sielo (Nehama) |
|
esta enfirmiera miró a mi madre de parida (Nehama) |
|
kien mira a la djente no bive kontente (Nehama) |
|
la gayina beve agua i mira al sielo (Nehama) |
|
mira a la savor i no a la kolor (Nehama) |
|
mira a ver de ganar tu pan/el pan de kada dia (Nehama) |
|
mira bueno lo ke vas a fazer (Nehama) |
|
mira kon kien estas avlando (Nehama) |
|
mira kon kien kaminas (Nehama) |
|
mira la madre i toma a la fija (Nehama) |
|
mirar famiya (Nehama) |
|
mirar fecho (Nehama) |
|
mirar por la ventana (Nehama) |
|
no mires ke no te respondí, es ke te tengo mucho respeto (Nehama) |
|
Sin mirar nada (Moscona) |
|
No mires la kolor, mira la savor (Moscona) |
|
Tu me ivas prometido de azerme un fustan ma agora sto mirando ke te vas aripintir (Moscona) |
|
Ken mira la djente ni bive kontente (Moscona) |
פתגמים Refranes
|
Muncho la 'sta mirando, le va ketar la stampa |
|
Az bien i no mires kon kien |
|
Ken mira a la djenti, non bive kontente |
|
Mira a la madre, toma a la ija |
|
El ken mira al mundo se kita del mundo |
|
Mirame kon ojo, te mirare kon dos |
|
La gayna beve agua mira al sielo |
|
Ni la novia, ni la semola, no las mires a la kandela |
|
Ken padre i madre mira, el Dio l'alarga la vida i la salu |
|
Kien tiene maniyas mete, ken no mira de enfrente |
|
Mujer fea non le plase mirar en el espejo |
|
Keres ver a la bien kazada, mirala en la kara |
|
El gameyo no mira a su korkova |
|
No mi mires la kolor, mirame la savor |
|
Aze bueno i no mires ke es ajeno |
|
Antes ke kazes mira lo ke azes |
|
Ken kere la roza no mira la espina |
|
Ken ti izo la masadura? El ken ti miro a la kriatura |
|
El eskaso mira uno, se le va sien i uno |
|
Hazino stuvites o hazino mirates? |
|
Ojo ke a de kevrar todo kere mirar |
שירה קלאסית ודרמה Poezia klasika i Drama
|
Yo mirando eksitado la vizion estremesiente (Gaon, Poezias) |
|
El su palma me espande i me mira ensanyado (Gaon, Poezias) |
|
los mira i nunka les da su repuesta. (Gaon, Poezias) |
|
ma eya refuza i mira al sielo: (Gaon, Poezias) |
|
beza el terreno i mira el sielo (Gaon, Poezias) |
|
korasones rotos ken mirar dezea (Gaon, Poezias) |
|
Tente ayi en repozo, yo ya miro el resto! (Papo, Navot) |
|
El Dio ke mire i ke se apiade. (Rinio, 1906) |
קופלאס Koplas
|
Disho: ''En la mar veia, siete vakas mirava, (Poema de Yosef) |
|
ya a Avraam lo miraron kaminando entre el fuego, (Toledo, Koplas de Yosef) |
|
mirad bien i atenta ke no es koza poka ni ay fuersa en la boka (Zimrat 'ha-Arets, 1745) |
|
Mirando en el sielo i bien atentar para konoser al Dio de la verdad. (El rey Nimrod) |
|
Estonses bien irisio a el la su ira a Mordehay menospresio i tal no lo mira (Purim, De-Fes, sig. 18) |
|
Detras de ti mira una vez, porke azesh a la revez? A tu djura ya la savesh. (Donme, sig 18) |
|
de ver a su madre ke yorava i endechava, ke la muerte de los tres kon sus ojos mirava, guay de la madre ke a los ijos enterrava Miriam i Aaron i el si' de Moshe (Tarika, Shira Hadasha, Izmir 1861) |
|
mira tu i mete tino no lo eskucha al espino, no te piedras del kamino porke te echa en la tierra (Tarika, Shira Hadasha, Izmir 1861) |
|
Es verdad ke en alto moro / ma sovre el arrebashado miro / ''Lama teratsedun 'harim gavnunim, 'ha'har / hamad Eloim leshivto yishkon lanetsah'' (Ketuba, manus. Rodosto 1931) |
ספרות תורנית Literatura relijioza
|
I siendo vieron su ermozura, se kedaron enkantadas i todo su tino tenian en el mirandole (Meam Loez Bereshit) |
|
Los shevatim se kedaron mirando por las 4 partes del palasio a ver su venida; (Meam Loez Bereshit) |
|
#NAME? (Meam Loez Bereshit) |
|
komo si las estuvierash mirando. (Meam Loez Bereshit) |
|
Ke savresh ke es ayuda grande a la presona i muncho provecho de mirar al sielo (Meam Loez Bereshit) |
|
Enpeso rabi Elazar i disho: ''Et Shabetotay tishmoru'' ven mira, en sesh dias de la semana krio el Sh.yit. el mundo, (Leket 'ha Zo'har, 1855) |
|
i mira no sea ke tambien mos maldiga komo maldisho Noah a Kenaan ijo de Ham (Tokpo shel Yosef, Yerush. 1887) |
|
i estuve |
|
estas |
|
Kada uno |
שאלות ותשובות Responsa
|
I dishe: mira(d) este medio groshiko le do por kidushin para mi (Ma'harshah [1540-1602], Saloniki 1730) |
|
i mos estavamos mirando uno al otro i akushluk le disho mi reis a el reiz del Sakis kaik: akoje las velas ke va a venir bora fuerte (Beer 'ha-Mayim, Sal. 1836) |
|
|
|
komo vuestro haver no |
תנ"ך, משנה ומדרש Biblia, Mishna, Midrash
|
Ek, el esta detras de nuestra pared, mirando por las ventanas, mostrandose por las reshas (Biblia, Const. 1873) |
|
No me miresh ke yo so morena, porke el sol me miro (Biblia, Const. 1873) |
|
mira, yo entregi en tu mano a Yeriho, i a su rey, kon los barraganes valientes (Biblia, Const. 1873) |
|
i no lo miraron ni en la kara i aborresieron su palavra komo una piedra ke esta enriva de la tierra ke no es kontada por nada (P. R. Eliezer, 1876) |
|
I kuando el saserdote mirara la yaga de la tinya, i ek, no paresiere mas onda ke el kuero, ni uviere en eya kaveyo preto, el saserdote enserrera al ke tiene la yaga de la tinya siete dias. ( Biblia, Const. 1873) |
|
I si el saserdote la mirare, i ek, no uviere en eya kaveyo blanko, ni fuere mas basha ke el kuero, sino ke esta eskura, entonses el saserdote lo enserrara siete dias. ( Biblia, Const. 1873) |
|
Ma si el saserdote la mirare, i ek, no uviere en la mancha klara kaveyo blanko, ni estuviere mas basha ke el kuero, sino ke esta eskura, el saserdote lo enserrara siete dias. ( Biblia, Const. 1873) |
|
I miro detras de si, i me vido, i me yamo. I yo dishe: aki estoy. (Biblia, Const. 1873) |
|
I suvieron a eya los prinsipes de los Pelishteos, i le disheron: sombaylo, i |
|
|
|
ke este moso ke tienes en tu kaza mos shasheo de |
|
|
רומנים ועיתונות Novelas i Periodizmo
|
Ektor i Andre miravan kon asko la karrosa ke ya avia pasado, (Banyos de sangre, 1912) |
|
el ombre mirava alos dos ermanos kon kuriozidad (Banyos de sangre, 1912) |
|
Su mujer fue mal vista entre los suyos, ke djuraron de no mirarla mas en la kara. (Pavlo i Virdjinia, 1912) |
|
miremos i eg ke vimos un ninyo ke nadava. (Vaye de los yoros, 1935) |
|
Bianka mirava todo esto kon ojadas de espanto. (Rolando i Eleonora, 1953) |
|
Bianka le aferro las manos i mirandola en los ojos, disho: (Rolando i Eleonora, 1953) |
|
Dunke miri akeya aparision kon ojos redondos de enkanto. (El Princhipiko, 2010) |
|
los rabanim de la yeshiva mirando esto se desiden tambien se azer la grev (El Djugeton 1917) |
|
Ke las mire sinyor las gayinas ke esta tomando es kada una dos okas, (Hamal Izidor, Istanbul 1930) |
|
el muriente miro tanto atentivamente su mujer ke esta malgrado su asiguransa i su yeladez se sintio dominada i trublada (La sinyatura del kontrato, Yerushalayim 1907) |
|
el desho de lavorar, se levanto en pies, se sakudio i kedo mirando el sielo ke estava muy puro (El Alakran, Tel Aviv 1954) |
|
Alora Nantes levanto los ojos mas en alto sovre Paris. |
|
Ma entre los ke se kedan |
ספרות עממית Literatura popular
|
El halvadji no lo miro ni en la kara diziendo, ke no vende halva por sinko paras. (Sipure Sefarad) |
|
Kere mirado otro remedio; aspera avlare kon mi ermano Shapat, el ufisio de charikchilik kreo ke ya lo va embeveser. (Sipure Sefarad) |
|
i ribi Meir se maraviyo entre si, diziendo: komo de koraje esta tiene, i mirava en basho i no la keria mirar. Le dize eya a el: Porke no me miras? (Kuentos de Yerushalayim, 1923) |
|
jimnastas ke te azian detener el reflo mirando sus djugo perikolozo en las alturas (Sipure Sefarad) |
|
los haveres lo kedaron mirando komo se iva aleshando i endjuntos kon el, la ermoza okazion de kitar el pie del lodo i sovre todo Mamo el shashuto... (Sipure Sefarad) |
|
hue el karselero a la puerta dela karsel i |
|
i le disho al shamash: vate en la buena ora i bekleate, |
|
vernas ayi, platikaremos enel echo i ala ora se |
|
lo |
|
|
|
agora el, si kere eskapar de aki, ke no goste nada, i kuando le dize mi marido ke kale ke lo arregale, |
|
esto |
סגולות ותרופות עממיות Segulot i Melezinas populares
|
Sekana: ken ke mira en el arko muncho sus ojos se le eskuresen (manus. Papo, Sarajevo 1840) |