חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

 



 

 

 

הצגת הערך
Prezentasion de la entrada

 

122390 ערך מספר

entrada numero 122390

Dio m.

אלוהים, אל; דבר מה אהוב מאוד ונערץ

God; something very beloved and revered

El Dio

האלוהים

God / The Lord

Santo Dio!/a Dio Santo!/a Dio Senyor del mundo!

אלוהים אדירים!

Good grief! / Almighty God!

a Dio santo!

אל אלוהים!

Good God! / Oh God!

a arrepentir ke no mos de el Dio!

שלא נתחרט על מה שעשינו כעת!

May we not regret what we have just done!

afeado del Dio i de la djente

מוקע בידי אדם ובידי שמים

Condemned by man and by Heaven

alavado sea el Dio/alavado sea el Dio i bendicho sea su nombre

תהילות לאל עליון

Praises to God Most High

apegado kon el Dio

דבק באלוהים

Cleaving to God

asi no mos aprove el Dio!

שאלוהים לא יעמידנו בנסיון!

May God not put us to the test!

así el Dio te de!

לשון הפצרה של מבקש טובה: כה יתן לך האלוהים!

Pleading expression of a favor-seeker: May God give you thus!

así te akontente el Dio!

כה יתן לך האלוהים וכה יוסיף!

May God give you thus and add yet more!

ay un Dio en los Sielos!

יש עין משגיחה מלמעלה!

There is a watchful eye from above!

bendicho el Dio por lo ke mos topamos/bendicho el Dio syen mil vezes!

ברוך השם!/תודה לאל!

Thank God! / Praise be to God!

dar grasias al Dio

הודה לאל

Thanked God

dar loores al Dio v.

נתן שבח לאל, הילל את אלוהים

Gave praise to God, glorified God

de mi par'al Dio/de mi al Dio!

לשון שבועה: באלוהים!

Form of oath: By God!

del Dio baruh hu (ebr.)

דבר מעולה, יוצא מן הכלל, מתנת אלוהים

An excellent thing, exceptional, a gift from God

del Dio ke lo tope!

שאלוהים יענישהו על עוולותיו!

May God punish him for his wrongs!

diense el Dio

בעזרת השם

With God's help

echar arzoal al Dio

לנסות להגיע אל אדם חשוב שקשה להשיגו

To try to reach an important person who is hard to get a hold of

el Dio aharva kon una mano i afalaga kon la otra

אלוהים מכה ומעלה ארוכה

God strikes and heals (brings a cure)

el Dio apiadará/el Dio es grande i piadozo!

אלוהים ירחם! (נאמר כאשר שרויים באי ודאות)

God have mercy! (said when in a state of uncertainty)

el Dio aze i dezaze

אלוהים עושה ואלוהים מבטל

God makes and God undoes

el Dio aze milagros!

אלוהים עושה ניסים! (נאמר למי ששרוי ביאוש)

God works miracles! (said to someone in despair)

el Dio de las piadades

אל חנון ורחום

Gracious and merciful God

el Dio de muestros padres

אלוהי אבותינו

God of our fathers

el Dio en primero

נאמר מתוך צניעות: אני יודע/מסוגל לעשות זאת, אך רק ברצות אלוהים

Said out of modesty: I know / am capable of doing this, but only if God wills

el Dio está kon mozotros!

כי עמנו אל!

For God is with us!

el Dio guadre si empesó a avlar

אם התחיל לדבר, שאלוהים ישמרנו מפטפוטו - הוא מדבר ללא הפסק

If he started talking, God save us from his chatter - he talks without stopping

el Dio guadre!

אלוהים ישמור!

God preserve!

el Dio i mi alma lo saven/solo un Dio lo save

רק אלוהים ואנוכי יודעים עד כמה אני סובל/עייף/ ..

Only God and I know how much I suffer / am tired / ...

el Dio i todo el mundo lo saven

ידוע לכל ומפורסם

Well-known and famous

el Dio ke aga todo lo ke es bueno!

שאלוהים יסובב הכל לטובה!

May God turn everything for the best!

el Dio ke aga!

מי יתן שיתקיים הדבר, לו יהי!

May the thing come to pass, so be it!

el Dio ke de!

יהי רצון!, לו יהי כן

May it be the will!, so be it!

el Dio ke diga ya abasta

'שאלוהים ישים לכך קץ'' (בעקבות סדרת פורענויות)

"May God put an end to this" (following a series of misfortunes)

el Dio ke lo aga guerta!

שאלוהים יהפוך זאת לגן פורח! (כאשר נתקלים בפינה מוזנחת)

May God turn this into a blooming garden! (when encountering a neglected corner)

el Dio ke lo aga por entero!

שאלוהים ישלים זאת עד תום! (למשל, כשאדם מגלה סימני התאוששות ממחלה)

May God bring this to completion! (e.g., when someone shows signs of recovery from illness)

el Dio ke lo aga shastre/vino/guerta

רק נס יוכל להפוך את הלא יוצלח הזה לחייט/את הנוזל הזה ליין/את הפינה המוזנחת הזו לגן

Only a miracle could turn this good-for-nothing into a tailor / this liquid into wine / this neglected corner into a garden

el Dio ke lo ayude!

שאלוהים יהיה בעזרו!

May God be in his help!

el Dio ke lo mate a un tal pranso/paseo/ermano

נאמר על דבר מה דוחה:''שאלוהים יהרוג אותו''

Said about something disgusting: "May God kill it"

el Dio ke meta su mano

שאלוהים יהי בעזרנו

May God be in our help

el Dio ke mos apiade!/mos apiade el Dio!

אלוהים ירחם! אלוהים ירחמנו!

May God have mercy! / May God have mercy on us!

el Dio ke mos de zahú (ebr.)

שיזכנו אלוהים ל-

May God grant us to merit -

el Dio ke mos guadre de todos los males!

שאלוהים ישמור!

God forbid! / May God protect!

el Dio ke mos mire kon ojos de piadad!

אלוהים ירחמנו!

May God have mercy on us!

el Dio ke te de salud i anyos de vida

דברי תודה: אלוהים יעניק לך בריאות ואורך ימים

Words of thanks: May God grant you health and longevity

el Dio ke te sienta, ke te oiga!

שאלוהים ימלא משאלותיך!

May God fulfill your wishes!

el Dio lo guadre!

אלוהים ישמרהו!

May God preserve him!

el Dio lo guadró/el Dio lo kijo bien

אלוהים שמר עליו/הצילו מצרה

God protected him / saved him from trouble

el Dio lo sheshereó/le tomó la kavesa

אלוהים בלבל את דעתו, נטל את שכלו/ אלוהים הכשיל את מזימתו

God confused his mind, took away his sense / God thwarted his plot

el Dio me lo pedrone!

שאלוהים ימחל לי! (כאשר משמיעים דבר גנאי על מישהו)

May God forgive me! (when uttering something derogatory about someone)

el Dio no de/el Dio no mos de...

שאלוהים ישמרנו מ...

May God save us from...

el Dio no mos olvidará!

אל יעזבנו אלוהים ואל ישכחנו!

May God not forsake us and not forget us!

el Dio poderozo

הכל יכול

The Almighty

el Dio save las enkuviertas

רק אלוהים יודע את הנסתרות

Only God knows the hidden things

el Dio save lo ke aze

אלוהים יודע מה שהוא עושה - נאמר כאשר ההתרחשויות סותרות את המזימות נגדנו

God knows what He is doing - said when occurrences contradict the plots against us

el Dio save si..

ספק אם ..; אלוהים עדי ש-

Doubtful if...; God is my witness that -

el Dio será guadrador/mamparador

שאלוהים יהיה בעזרנו וישמרנו מכל רע

May God be in our help and protect us from all evil

el Dio será pagador/el Dio ke te page/de bueno ke te lo page el Dio/tu paga buena ternas del Dio/el Dio ke te page según fizistes kon mi!

שאלוהים יגמלך על הטוב שגמלת עמי!

May God reward you for the kindness you showed me!

el Dio te de todo bueno i komplido/el Dio ke te de todo lo ke dezea tu korasón/el Dio ke te alarge las vidas!

שאלוהים ימלא משאלות לבך לטובה!/שאלוהים יאריך ימיך!!

May God fulfill the desires of your heart for the best! / May God prolong your days!

el Dio tenga tu buen kuidado!

שאלוהים יהיה בעזרך!

May God be in your help!

el Dio tenga tu kargo

שאלוהים ימלא את כל מחסורך

May God fulfill all your lack / needs

ermano del Dio

'אחי האלוהים'' – פניה אוהדת אל הזולת

"Brother of God" - sympathetic address to another person

es de bendezir al Dio!

כאשר רואים דבר מה נאה: השבח לאל!

When seeing something lovely: Praise be to God!

es de el par'al Dio

הוא אדם טוב, ישר, אין בלבו מחשבות רעות

He is a good man, upright, with no evil thoughts in his heart

estar/meterse en manos del Dio/avrigarse debasho las alas del Dio

למסור עצמו ביד השם/לחסות תחת כנפי השם (נאמר כאשר מישהו נכנס לתוך סכנה)

To surrender oneself into God's hands / to take shelter under God's wings (said when someone enters into danger)

grasias al Dio!

תודה לאל!

Thank God!

huersa i salú ke l'envie/le mande el Dio

באירוניה (לרברבן): שאלוהים יתן לו כוח לבצע את מה שהוא מתיימר לעשות

Ironically (to a braggart): May God give him the strength to carry out what he claims to do

ir a la grasia del Dio/al Dio a la ventura

לעשות משהו בלי תכנית, להשליך יהבו על אלוהים

To do something without a plan, to cast one's lot upon God

kada uno por si i el Dio por todos

כל אחד לעצמו ואלוהים עוזר לכל – שכל אחד יעשה באופן עצמאי ואלוהים יהיה בעזרו

Every man for himself and God helps all - let everyone act independently and God will be in his help

ke me mate el Dio si ...

לשון שבועה: שאלוהים ימיתני אם ...

Form of oath: May God strike me dead if...

komo el, Dio no tiene ke dar otro

שאלוהים לא יביא לנו עוד כדוגמתו - נאמר בעקבות סערה/קור קיצוני/ארוע קשה ויוצא דופן

May God not bring us another like it - said following a storm / extreme cold / a hard and exceptional event

la del Dio se aze

נאמר בעקבות כשלון/סרוב - שאלוהים יתן לנו פיצוי

Said following a failure / refusal - may God give us compensation

le metió el Dio en korasón

אלוהים נתן בליבו (לעשות דבר מה טוב)

God put it into his heart (to do a good thing)

lo ke disho el Dio akeyo es!

אומץ! יהיה אשר יהיה, נעשה זאת!

Courage! Come what may, we will do it!

lo ke el Dio emprezentó

בשפע רב

In great abundance

me lo demanda el Dio

חובתי להגיד/לעשות

It is my duty to say/do

meter las mientes/la feuzía en el Dio

לשים מבטחו רק באלוהים

To place one's trust only in God

morar a la ira del Dio

לגור במקום שכוח אל

To live in a God-forsaken place

nes (ebr.) del Dio

יצאנו מזה בניסים

We got out of this by miracles

no es del Dio

אלוהים לא רצה – נאמר בהשלמה עם המצב

God did not want it - said in resignation to the situation

no lo kere el Dio

הדבר אינו צודק, עומד בניגוד לכללי המוסר

The thing is unjust, stands contrary to moral rules

no lo vijitó el Dio

'אלוהים לא ביקר אותו'' - תם ושוטה

"God did not visit him" - simpleton and fool

no mos traiga el Dio!

חס ושלום, חס וחלילה, אלוהים ישמור!

Heaven forbid, God forbid, God save!

par'al Dio no no ay

אין דבר העומד בפני אלוהים, הוא כל יכול

Nothing stands before God, He is almighty

para el Dio se dize

הדבר נראה לא יאמן - אבל ברצות אלוהים יתכן

The thing seems unbelievable - but if God wills, it is possible

por el Dio ke es uno!

לשון שבועה: באלוהים!

Form of oath: By God!

por este pan del Dio!

לשון שבועה: באלוהים!

Form of oath: By God!

por kavod (ebr.) del Dio

למען השם (עשה זאת/שים לב..)

For goodness sake / for God's sake (do this / pay attention...)

reveyar en el Dio

למרוד באלוהים, לחלל את מצוות התורה

To rebel against God, to desecrate the commandments of the Torah

s'espanta/no s'espanta del Dio

יש בו/אין בו יראת שמיים

Has / lacks fear of Heaven

sekretos del Dio

'נפלאות השם'' - נאמר בעקבות דבר טוב שהתרחש באופן בלתי צפוי

"Wonders of the Lord" - said following a good thing that happened unexpectedly

si es del Dio!

הדבר יצליח!

The thing will succeed!

si kere el Dio/si el Dio kere

ברצות אלוהים

God willing

si krees en el Dio fiateló

אם יש אמונה בלבך, הקשב לי וקבל את דברי כמות שהם

If there is faith in your heart, listen to me and accept my words as they are

solo un Dio lo save!

רק אלוהים יודע!

Only God knows!

son echas, rodeos del Dio

זוהי אצבע אלוהים (כנגד אויבינו)

This is the finger of God (against our enemies)

tiene a la para por Dio

סוגד לממון

Mammon-worshipper / materialistic

untado del Dio

'משוח בידי אלוהים'' –אהוב ומוערך על ידי הכל

"Anointed by the hands of God" - beloved and appreciated by all

vidas ke mos de el Dio/vidas de mano del Dio/el Dio ke mo lo de

שאלוהים יזכנו לחיות עד אז

May God grant us to live until then

el Dio ke guadre!

אלוהים ישמור!

God forbid!



דיגומים מילוניים Enshemplos leksikales


kuando Dio esta kontigo no te espantes de tu enemigo! (Moscona)

el Dio ke mos de pan para komer i panyos para vistir (Moscona)

el Dio ke mos de vidas para ver maraviyas (Moscona)

esta yevando loke no demando del Dio (Moscona)

las kozas klaras el Dio las bendize (Nehama)

ni del Dio ni del vezino no se puede eskonder (Nehama)

ninguno muere si el Dio no kiere (Nehama)

el Dio da barva asegún la keshada (Nehama)

el Dio da barva a kien no tiene keshada (Nehama)

el Dio da la yelada asegún la muntanya: (Nehama)

el Dio mos de el bien i la gana de komer (Nehama)

el Dio mos de el bien i lugar onde lo meter (Nehama)

el Dio mos guadre de riko fijo de prove i de hahám fijo de am aares (Nehama)

el Dio mos guadre de médikos i de endevinos (Nehama)

el Dio da el bien asegún el tabiet (Nehama)

el Dio no tiene moneda, tiene modos i mane­ras (Nehama)

kien al Dio yama no s'enganya (Nehama)

kuando el Dio esta kontigo no t'espantes de tu enemigo (Nehama)

el Dio tiene kuidado de una formiga, no se kiere dicho del fijo del ombre (Nehama)

kien esparte del Dio teme i la mas grande parte se detiene (Nehama)

el Dio lo mate i lo malogre! (Nehama)

e Dio lo arranke del mundo! (Nehama)

el Dio le siege: (Nehama)

este ombre me salvó la vida, para mi es un Dio (Nehama)

el Dio save si avía vente personas (Nehama)

el Dio save si lavori kon mis vente unyas, ma no reushí (Nehama)

ay fruta al bazar?-Mucha, lo ke el Dio emprezentó (Nehama)

el Dio ke no mos de a menester de ninguno/a esperar de otro (Nehama)

ke me mate el Dio si no esto diziendo la vedrá/si no fago lo ke esto prometiendo (Nehama)

el Dio no mos de a kaer en sus manos (Nehama)

el Dio ke mos guadre de aynará/de ojo malo/de bokas de la djgente/de embidya (Nehama)

el Dio manda la yaga kon la melezina (Nehama)



פתגמים Refranes


El Dio aharva kon una mano, apeyada kon la otra

El Dio da a unos - para ke apiadan a otrus

La kandela de la mentira el Dio amata kon su ira

Kefi va el djidio - ansi le ayuda el Dio

Kuando ija ay de kazar, el Dio tiena de mandar

En prekantos no tengas avtaha solo en Dio vas topar terufa

El Dio no aharva kon dos manos

Korason del rey en mano del Dio

Ken en el Dio kreya, nunka s'enganya (o se despera)

De el Dio i del vizino non si puede eskonder nada

Las manos azen i el Dio ayuda

El Dio da barvas al ke no tiene keshadas

Kontentate kon la parte ke te dio el Dio

Dinguno muere si Dio non kere

Kien anda, el Dio le manda

El Dio diza : Ayudate, te ayudare ; guadrate, te guadrare

De tu boka a los oyidos del Dio

El Dio lo echo i no lo vijito

Lo klaro el Dio lo bendicho

El Dio ke te meta la braha

Lo ke es por bien ke mos rijga el Dio

La rikeza 'sta en manos del Dio

El Dio es tadrozo ma no es olvidozo

La gava el Dio la aborrese

De el al Dio, un palmo

De ayn a-ra ke mos guadre el Dio

Ke no traye el Dio a kayer in manos de kriyos

Lo ke kere la mujer i el Dio lo kere

La esperansa del Dio no se kita

Bendicho el Dio ke me kriyo ombre i no mujer

Guadrate, i el Dio ke te guadre

Es de si al Dio

El Dio no paga en Shabat

De presion del Dio no ay ken fuiga

Al Dio no lo vemos, de sensia lo konosemos

A ken el Dio no le da ijos, le da suvrinos



שירה קלאסית ודרמה Poezia klasika i Drama


Un Dio derechero en su fey no falsa (Gaon, Poezias)

i iria ver ansi la vengansa del Dio bendicho. (Papo, Navot)

El Dio ke mire i ke se apiade. (Rinio, 1906)



קופלאס Koplas


Va dile a Par'o ke te de el puevlo ke sepan la umot ke ay Dio en los sielos (Pizmon de Moshe, 1893)

Al amaneser vide ke se enkuvrio de una; dishe: No es este el Dio vedradero. (El rey Nimrod)

A Dio, kon tu sensia balda esta setensia (Purim, De-Fes, sig. 18)

Bendicho sea el Dio ke a sus temientes de su sensia despartio, (Zimrat 'ha-Arets, 1745)

Kerido del Dio Eliau, amado del Dio Eliau (Koplas de Eliau, sig. 18)

Ansi Dio del sielo kijo ansi kijo i ansi fizo (Donme, sig 18)

tu sos Dio de los diozes i todas las kriansas son tus esklavos i tus servidores i non se mengua tu onra por la kavza de akeyos ke sierven afuera de ti (Keter Malhut, Mahzor Saloniki 1876)



ספרות תורנית Literatura relijioza


Atorgan yo delantre de ti A' mi Dio i Dio de mis padres sovre toda la mersed ke izites kon mi (Tefilat kol Pe,1891)

Kuando los vido venir, alevanto su kavesa i disho a eyos: ''Venid, mis ijos bendichos de el Dio.(Yosef de la Reina, manus. Chorlu 1893)



שאלות ותשובות Responsa


ke aki esta el Dio i save ke mozotros no savemos nada i puede ser nos echen herem ... i nos fagan abrasar en sefer tora (Responsa, Hayim Shabetay, Sal. 1851)



תנ"ך, משנה ומדרש Biblia, Mishna, Midrash


No djuzgas solo porke el Dio solo djuzga (Tefilat Imanuel, 1924)

Kien es Dio afuera de A' i kien es penya afuera de nuestro Dio? (Biblia, Const. 1873)

Eyos me izieron zelar kon lo ke no es dio, me izieron ensanyar kon sus vanidades; (Biblia, Const. 1873)

Mirad agora ke yo, yo soy, i no ay dio konmigo; (Biblia, Const. 1873)



רומנים ועיתונות Novelas i Periodizmo


A estos dos diozes fuertes se enkorvan i a vozotros vos sierven! (Asolado en la izla, 1881)



ספרות עממית Literatura popular


le dieron una karta bien ordenada kon sus firmas kon buen korason i los 500 gro' en la mano i le disheron: vate en la buena ora, asegun aras, del Dio lo toparas (manus. Papo, Sarajevo 1840)