אוצר הלשון הספניולית (לאדינו) לדורותיה
המילון המקיף ההיסטורי
127620 ערך מספר
|
djidió m. & adj. |
יהודי |
|
a ken kere mal a mi djidió |
למשמע דבר אסון: שיפול על שונאי היהודים |
|
azer kon su djidió |
לעזור ליהודים נצרכים |
|
buen djidió! |
יהודי טוב! - פניה אל אדם בלשון חומרה ונזיפה |
|
de djidió a djidió |
בלי טקסים וחנחונים, באופן חופשי וידידותי |
|
kon djidios dientros |
תוכו טעים ביותר (על אוכל, ממולאים וכו') |
|
ni tu ni yo ni ijo de djidió |
לא לי לא לך ולא לשום אדם יהיה |
|
por un puntiko semos djidios |
הדבר הקטן (המוסרי) המבדיל בינינו היהודים לבין הגויים (ברית המילה) |
|
un djidió/un djidió d'en medio el mundo |
פלוני, יהודי מהשוק |
|
ya se izo un djidió |
גדל והגיע למצוות |
|
az plazer a tu djidio! |
עשה טובה לבן עמך/דתך! |
|
djidio djoya del Dio! |
יהודי בן לעם הנבחר! - נאמר באירוניה כאשר נופל אסון על יהודי |
|
el tani de djidyo guay del pan del otro día! |
השמר לך מפני המתחסדים! |
|
dedientro de una frandjola salio un djidio! |
מאיפה צץ לנו פתאום הטיפוס הזה?! |
|
un djidio bashiko |
אדם קטן קומה |
|
djidio en kaza ombre a la plasa |
היה יהודי בביתך ואדם בצאתך! |
|
no pueder ver a djidio |
אנטישמי, שאינו סובל יהודים |
|
judió |
קופלאס
|
Dia de Shabat resivieron los djidios la Ley dela mano de el Dio (Ketuba de la Ley) |
|
Ya se kunplio el kazamiento ke los djidios kon la Ley izieron (Ketuba de la Ley) |
|
Vino su kompania i de el pidio denunsio ke era djidio ke su ley guardava tal no se enkorvava (Purim, De-Fes, sig. 18) |
|
Van pensando mal para el djidió, perdieron el savor de el mal ke el Dio les dio; Imanuel ke vino, presto se kindió, ande va djidió ke lo ayude el Dio (Kalumnia de sangre, sig 18) |
|
Al hazán lo apanyaron, onde el abdán lo yevaron; todos los djidiós yoraron (Asidio de Belogrado 1788) |
|
alvisias demos al Dio por todo pasado, kien se toma kon djidió merese enkolgado; (Koplas de Purim, Saadi 'Halevi. sig 19) |
|
kon gran reveyada miran a djidió. Nosotros tenemos Dio: kastigar mos kere, a eyos los fíere. (Koplas de Purim, Saadi 'Halevi. sig 19) |
|
Shorrada se entra oy kon esta grande gerra / djidio, turko i goy kaye muerto en tierra / la mizeria aki entra / i se yeva afriision / kuando avra eskapasion / de esta matasina / ke trayen las ruvinas (La Amerika, 1915) |
ספרות תורנית
|
un djidio era moser i lo amenazo a su haver ke lo keria entregar a umot 'ha-olam (Meam Loez Yeoshua II, Izmir 1870) |
רומנים ועיתונות
|
En Granada, en Espanya, bivia un djidio yamado Yosef Ha-Levi, ijo de rabi Shemuel 'Hanagid, en el anyo 4824 (Vaye de los yoros, 1935) |