חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

חיפוש במילון

Bushkida -  ladino

חיפוש עברי

Bushkida -  ebreo

ניבים

Lokusiones

ס. עממית

L. popular

פתגמים

Refranes

קופלאס

Koplas

ס. תורנית

L. relijioza

תנ"ך ומדרשים

Biblia i Midrash

רומנים ועיתונות

Novelas i Periodizmo

דיגומים מילוניים

Enshemplos leksikales

קלאסיקה

Klasika

לוח הקיצורים

Abreviasions

 



 

 

 

הצגת הערך
Prezentasion de la entrada

 

80590 ערך מספר

entrada numero 80590

bueno adj.

טוב, טוב לב, נדיב לב, רחום, נעים, ישר

azer buena una devda

להכיר בחוב; לערוב לתשלום חוב, לערוב

en ora buena/ora buena cf. buenora

eran buenos de…

היה היה ...

es de la buena parte

הוא תם, פתי

es de todo bueno

הוא איש טוב מכל בחינה שהיא

esta buena está!

איזה צרה נפלה עלינו!

onde bueno?

לאן אתה הולך?

a la ora buena i klara!

בשעה טובה ומוצלחת!

así te faga el Dio todo bueno/así te venga todo lo bueno de los Sielos!

שאלוהים יגמול עמך רק טוב/מן השמים תבורך! (מלים המלוות בקשה מיוחדת ממישהו)

así tenga bueno!

שכה יהיה לי טוב! (לשון שבועה)

buena salud i vida!

"חיים ובריאות טובה!" - התשובה לברכת "בוקר טוב"/"ערב טוב"/"לילה טוב"

buenas oras tenga

שיהיה בריא! (כאשר מדברים על אדם קרוב שלא בנוכחותו)

bueno ke m'estes!/bueno m'estes!/asi veas bueno!

שתהיה לי בריא! (נאמר כאשר נתקלים בסירוב)

bueno ke tenga!

שיידע אך טוב!

bueno kon el Dio i bueno kon la djente

נוח לשמים ונוח לבריות

buenos días/buenas tadres/buenas noches

בוקר טוב!/ערב טוב!/לילה טוב!

de bueno lo toparás!

שתמצא גמול טוב על הטובה שעשית עמי!

de bueno te lo pagaré!

תמצא לי ההזדמנות לגמול לך על הטובה שעשית עמי!

eran buenos de...

היה היה ...

fazer bueno i topar negro

לקבל רעה תחת טובה

ke ay de bueno? ke ay de muevo? — todo bueno

מה חדש? -הכל מצויין!

kon bueno ke estemos, kon bueno!

שנזכה! שנזכה לראות!

kon bueno ke lo gozes/ke lo yeves!

תתחדש!

kon bueno ke me vengas/kon bueno ke m'atornenes!

שתחזור לשלום!

kon bueno!

אלוהים יודע מתי נזכה לראות זאת/לראותו!

la buena vida

החיים הטובים

lo bueno es bueno

מה שטוב באמת מוערך על ידי הכל

mira d'estar bueno!

רפואה שלימה!/החלמה מהירה!

mos desho la buena vida

נפטר לבית עולמו

no está bueno

הוא חולה/חש ברע

no me siento bueno

אינני חש בטוב; אינני חש בנוח

no se save kualo es lo bueno

מצב של חוסר ודאות: אין לדעת מהי הדרך הטובה לפעול

nochada buena!

לילה טוב! (כשהולכים לישון)

ombre de buena ventura

אדם המצליח בכל אשר יפנה

onde bueno?

אנה פניך?

para bueno ke le apreste!

שהרכישה הזו תביא לו טוב ורווחה!

para bueno será/por bueno será

שיהיה לטובה! (על דבר מה בלתי צםוי שמתרחש)

por buena regla

בשביל הסדר הטוב

semanada buena!/anyada buena!

שבוע טוב!/שנה טובה!

tener sus buenas i sus negras

יש לו מעלות משלו ומגרעות משלו

tener todo bueno i kumplido

ליהנות מכל טוב העולם

todo bueno mos se fara!

יהיה טוב!

vate a la buena ora/venga a la buena ora/vaya a la buena ora

לכתך לשלום!/שיגיע בשלום!/שילך לשלום!

ver bueno

לראות טובה בחייו



דיגומים מילוניים Enshemplos leksikales


su buena paga terna del Dio (Nehama)

todo lo ke es bueno ke mos faga el Dio (Nehama)

todo bueno i kolay ke se le faga! (Nehama)

bueno bueno estava, ensupeto se desmayó (Nehama)

gozar de todo lo bueno d'este mundo (Nehama)

tener lo bueno i no saver gozarlo (Nehama)

el ojo kiere ver bueno (Nehama)

para bueno para la djudería (Nehama)



פתגמים Refranes


Kon buena djente lo digo, uno yevaron, uno trosheron

De vez ke vengo yeno, so marido bueno

Kuando ay dar sos bueno

El dinero aze lo malo bueno

Kada uno es el mas bueno mediko de si para si

Emprestimo bueno no ay

Erash maridu bueno, kuandu viniash yeno

Al marido bueno un kuerno, al malo tres i kuatro.

La pera buena se la kome el puerko

Non ay buena repuesta para bova demanda

Para el bueno todos son buenos, para el malo todos son malos

Buena es la novia siega de un ojo

Pensa lo negro, ke te venga lo bueno

Esfuegra ni de barro buena

Ande se ateman los buenos dias

Buena kaza, buena braza

El ke no se siente no viene de buena djente

Kovra buena fama i echate a durmir

Buenas oras tengan los gevirim

Alma buena, meza puesta

El dia bueno echalo a la tripa

Buena komo el pan



שירה קלאסית ודרמה Poezia klasika i Drama


El es un ombre savio, bueno i onesto (La segunda Ester, 1911)



ספרות תורנית Literatura relijioza


I meldando de kontino en este livro resiviresh dies provechos buenos: (Meam Loez Bereshit)

El guezmo de sus buenas ovras ara retornar los korasones de todo el mundo. (M''L Kantar de los Kantares,1899)

la merkansia es un esklavo mansevo, ermozo i bueno i entendido (Tokpo shel Yosef, Yerush. 1887)



תנ"ך, משנה ומדרש Biblia, Mishna, Midrash


i vido la mujer ke bueno el arvol para komer i ke deseo el para kos ojos i kovdisiado el arvol para entender (Biblia, Const. 1547)

los rikos de el olam eran la djente de Sedom ke la tierra ke estavan en eya era muy buena i gruesa (P. R. Eliezer, 1876)

kuala es kondision muncha midat buena muncha o midat mala mas muncha? ([Mishnayot], Seder Maamadot, Viena 1821)

el bueno delantre el Dio sera eskapado de eya i el pekador sera prendido kon eya (Biblia, Viena 1841)



רומנים ועיתונות Novelas i Periodizmo


Buenos dias, mi buen amigo Bonifasio. Ke azes? Estas bueno? No me estas konosiendo? (Banyos de sangre, 1912)

Deskansamos bueno en la kama i de manyanika vamos a Versay. (Banyos de sangre, 1912)

Por modre de vozotros se aze lo eskuro klaro, lo negro bueno, lo feo ermozo, la burla alavasion, la hanupa por amor de kompanyero, el deskaramiento por moral, el enganyar por sensia, menospresiar a la djente por anava, (Asolado en la izla, 1881)

Despues de meditar silensiozamente me respondio: Lo ke es bueno kon la kasha ke me dates es ke por la noche le servira de kaza. (El Princhipiko, 2010)

mi marido no esta bueno, murmureava eya i es muy imprudente (La sinyatura del kontrato, Yerushalayim 1907)

ke pensa lo ke eskrive i eskrive lo ke pensa, ke dize klaro lo ke le parese bueno o negro (La Epoka, Sal. 1875)

Madam Mari la gizandera era una buena mujer i de buena famiya (La famoza kantadera, Tel Aviv 1950)



ספרות עממית Literatura popular


Ay ke buena ke fue la ora ke vos alkansi (Kalendario de kantigas)

I kunplieron sus dias por parir i pario un ijo, i vido a el ke bueno el, ermozo de vista i bueno de forma; (Sipure Noraot,1885)

agora, kedavos en las buenas oras i shalom! (Sipure Sefarad)

Paso kuanto un anyo. Los haberes ke vinian de este vilaet eran mas de buenos. (Sipure Sefarad)

le dieron una karta bien ordenada kon sus firmas kon buen korason i los 500 gro' en la mano i le disheron: vate en la buena ora, asegun aras, del Dio lo toparas (manus. Papo, Sarajevo 1840)

i le disho al shamash: vate en la buena ora i bekleate, mira ke no lo kontes a ninguno (manus. Papo, Sarajevo 1840)