חזרה לדף הראשי של מכון מעלה אדומים                             tornar a la pajina prinsipal del Instituto

   חזרה לדף הראשי של אוצר הלשון הספניולית    tornar a la pajina prinsipal del Trezoro

 

חיפוש במילון

Bushkida -  ladino

חיפוש עברי

Bushkida -  ebreo

ניבים

Lokusiones

ס. עממית

L. popular

פתגמים

Refranes

קופלאס

Koplas

ס. תורנית

L. relijioza

תנ"ך ומדרשים

Biblia i Midrash

רומנים ועיתונות

Novelas i Periodizmo

דיגומים מילוניים

Enshemplos leksikales

קלאסיקה

Klasika

לוח הקיצורים

Abreviasions

 



 

 

 

הצגת הערך
Prezentasion de la entrada

 

21430 ערך מספר

entrada numero 21430

amatar v.

כיבה; הרגיע; מחץ בין האצבעות

amata kandelas

חיוור וחסר אישיות

amatar la ambre/la set

לשבור רעב/צמא

ni amata ni asiende

חיוור וחסר אישיות

amatar el fenel

לאחר להגיע לעבודה

estar amata i asiende

נאמר 1. על הפוסח על שתי הסעיפים 2. על גוסס



דיגומים מילוניים Enshemplos leksikales


amatar la lampa/ la lumbre/el fuego/ la luz/el kandil/el parmachet/la flama (Nehama)

Amatar piojo (Nehama)



פתגמים Refranes


Ni amata ni asiende

Amata kandelas

Un lenyo solo ni amata ni ensiende

La kandela de la mentira el Dio amata kon su ira

Ya amato las kandelas



שירה קלאסית ודרמה Poezia klasika i Drama


Mashki mi ravia kon mis dientes? La deshi amatar (Papo, Navot)



קופלאס Koplas


ke todo el mundo savia ke al fuego amata el agua; (Toledo, Koplas de Yosef)

ke so mayoral del agua; al fuego amatare.'' (Toledo, Koplas de Yosef)

Dio su fuego a mi alma por kemar, munchas aguas non pueden amatar. (Donme, sig 18)



ספרות תורנית Literatura relijioza


Si se le amataron noche de shabat las luzes en lo ke estava komiendo en la Suka, i tenia Luz asendiendo en su kaza, le es permetido de salir de la Suka i irse a su kaza i komer aya. (El Gid,1967)

buelta lo vieron i empeso a gritar Belshatsar diziendo yo so el rey i no lo eskucho dito sinklavo i lo prendio i le korto la kavesa i amato la luz del palasio en sekretamente (Meam Loez Ester, Izmir 1864



תנ"ך, משנה ומדרש Biblia, Mishna, Midrash


El ke amata a la kandela porke el temien de djentes, de ladrones, de esprito malo, i si por el doliente ke duerma es livre (Mishna: Tefilat kol Pe 1874)



רומנים ועיתונות Novelas i Periodizmo


Un terrivle fuego ke kontinuo 3 dias sin puederse amatar destruyo el kuartier komersial de la importante sivdad de Salonik. (La Amerika, 1917)



סגולות ותרופות עממיות Segulot i Melezinas populares


para traer a una persona de lugar londje toma el freno ke es la uzda de la boka del kavayo i eya esta halula i la echaras en el huego asta ke se aga komo una braza de huego i estonses ke la amate dientro del azeite de oliva i ke diga: al modo ke yo amato de la uzda la esta ansi sea veluntad delantre mi Dio i Dio de mis padres ke se amae korason de fulano ijo de fulano de muchidumbre de su amor asta ke venga serka de mi (manus. Papo, Sarajevo 1840)