página principal

Página del Artículos

Koplas de Pesah

Dr. Avner Perez

En okazion de Pesah, ke mos yege kon alegria, prezentamos aki un manuskrito de finales del siekolo 19 (anyo 1893) ke se topa en los archivos del Instituto Maale Adumim, kon su transkripsion en letras ebreas kuadradas i en letras latinas.

Se trata de una oja suelta ke al final esta firmada kon el nombre “Yitshak Pesah” i ke komprende unas koplas de Pesah separadas por un motivo grafiko ma sin ke los versos esten separados klaramente. Estas koplas eskritas por un autor anonimo, son konosidas tambien por fuentes orales. Alberto Hemsi las noto en Aleksandria, en1933 de boka de Shabetay Shalem nasido en Salonika (ver Alberto Hemsi, Cancionero Sefardi (ed. Edwin Serousi), Jerusalem 1995, no. 150), las arreglo i las inkluyo en sus Coplas Sefardies op. 51 basho el titulo “la Kantiga de la Ley”. Mira Zakay interpreta el kante segun las notas de Hemsi, en el CD de Bet Hatefutsot “Ravel – Mélodies Hébraïques; Hemsi – Coplas Sefardies” i es akompanyada por el pianista Menahem Wiesenberg. Adjuntamos aki esta gravasion.

La Kantiga de la Ley

Para mas detayos bibliografikos ver el livro de Hemsi, el Cancionero. En la koleksion de gravasiones de “Sefarad”, se topa una sola gravasion de este kante.

Un examen seriozo del teksto mostra ke, segun parese, fueron mesklados aki dos aksiones relasionadas kon Moshe. La una es la suvida de Moshe al Monte de Sinai (i a los sielos) para abashar la Tora i su enfrentamiento kon los andjeles (komo viene eskrito en el Midrash). Sovre esta suvida kontan las tres primeras koplas de muestro kantar. En la kuartena kopla aparese la segunda aksion: la konsakrasion de Moshe komo enviado a Par’o. El Dio yama a Moshe i le komanda de aferrar su siya i, en lugar de konfrontarse kon los malahim komo lo kuenta el Midrash asi komo otras versiones ke tenemos, le envia a Par’o (lo ke en realidad susedio muncho antes de la suvida al Monte de Sinai!). Segun parese, tenemos aki una kontaminasion de dos kantes independientes. La sortija ke los une es el refren ke apartiene a la primera aksion (ke viene mas tadre kronolojikamente).

Na el kante, su transkripsion i la kopia del manuskrito

פזמון די משה אי פרעה איי אין איל מדבר ב'ידי ארילומבראר לאס טאב'לאס די לה ליי ב'ידי אבאשאר מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס מלאכים די לוס סיילוס לו קירין קימאר נאסידו די מוז'יר קי בושקה אין סאנטידאד מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס מלאכים די לוס סיילוס לו טיינין סילו נאסידו די מוז'יר קי בושקה אין סיקריטו מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס ב'ין אקי טו משה איל מי סיקריטירו טינטי די מי סיאה ייו טי איסקאפארי די מאנוס די פרעה ייו טי אריסגאטארי מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס ב'ה דילי אה פרעה קי טי די איל פואיב'לו קי סיפאן לאס אומות קי איי דייו אין לוס סיילוס מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס -קין איס איסטי דייו קי אטי טי איי מאנדאדו ני און פישקיזיקו נו איי די סו מאנו מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס -ייו לי מאנדארי פישקיש אי פישקיזיקו לי מאנדארי אלה מושקיטה אי אה איל מאל מושקיטו קי לי אינטרי דיל מיאוייקו אי נון לו קיטי די איל טינו מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס ייה סי ב'ה משה פור איל סו מאנדאדו טופו אה פרעה אין לה מיזה אסינטאדו קומיינדו אי ביב'יינדו אי פלאטיקאנדו מיראד מיראד קי סי' איס משה רבינו קי אסוב'ייו אי אבשאו אלוס אלטוס סיילוס

Pizmon de Moshe i Par'o Ayi en el midbar Vidi arrelumbrar Las tavlas de la ley Vidi abashar Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos Mal'ahim de los sielos Lo keren kemar Nasido de mujer Ke bushka en santedad Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos Mal'ahim de los sielos Lo tienen selo Nasido de mujer Ke bushka en sekreto Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos -Ven aki tu Moshe el mi sekretero Tente de mi sia yo te eskapare De manos de Par'o Yo te arresgatare Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos Va dile a Par'o Ke te de el puevlo Ke sepan la umot Ke ay Dio en los sielos Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos -Ken es este Dio Ke a ti te ay mandado Ni un peshkeziko No ay de su mano Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos Yo le msndare peshkesh i peshkeziko Le mandare ala moshkita i a el mal moshkito Ke le entre del meoyiko I non lo kite de el tino Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos Ya se va Moshe por el su mandado Topo a Par'o en la meza asentado Komiendo i beviendo I platikando Mirad mirad Ke si[nyor] es Moshe Rabenu Ke asuvio I abasho Alos altos sielos